Tại sao tôi cầu nguyện mà Chúa dường như không đáp lời?

Đây là một trong những nỗi trăn trở thành thật nhất của đời sống đức tin — nhất là khi chính Chúa Giêsu đã hứa:

⁷ "Anh em cứ xin thì sẽ được, cứ tìm thì sẽ thấy, cứ gõ cửa thì sẽ mở ra cho. ⁸ Vì hễ ai xin thì nhận được, ai tìm thì sẽ thấy, ai gõ cửa thì sẽ mở ra cho.

— Mt 7,7-8 (CGKPV)

Vậy tại sao đôi khi ta cầu nguyện rất tha thiết mà vẫn thấy như im lặng? Trước hết, xin nói điều quan trọng nhất — và nhẹ lòng nhất: Thiên Chúa luôn nghe bạn. "Không đáp lời như tôi mong" không có nghĩa là "không nghe", và cũng không đương nhiên có nghĩa là lỗi ở bạn.

Rất nhiều khi, câu trả lời của Chúa là "không" hoặc "chưa" — vì yêu thương. Ngay sau lời hứa trên, Chúa Giêsu giải thích Thiên Chúa đáp lời như một người Cha nhân hậu:

⁹ Có người nào trong anh em, khi con mình xin cái bánh, mà lại cho nó hòn đá? ¹⁰ Hoặc nó xin con cá, mà lại cho nó con rắn? ¹¹ Vậy nếu anh em vốn là những kẻ xấu mà còn biết cho con cái mình những của tốt lành, phương chi Cha anh em, Đấng ngự trên trời, lại không ban những của tốt lành cho những kẻ kêu xin Người sao?

— Mt 7,9-11 (CGKPV)

Một người cha tốt sẽ không cho con kẹo thay cơm mỗi ngày, dù đứa trẻ nài xin cách mấy — không phải vì ông không yêu, mà chính vì ông yêu và biết điều gì thật sự tốt cho con. Thiên Chúa cũng vậy: đôi khi một chuyến đi không thành, một mối quan hệ dang dở, một điều ta khẩn khoản mà không được — về sau mới thấy nó không tốt cho ta trong chương trình dài lâu của Chúa. Sách Giáo Lý nhắc: "Cha trên trời biết rõ điều chúng ta cần, trước khi chúng ta xin Ngài" (x. GLHTCG 2736). Nên "chưa được" thường là một lời "để dành cho con điều tốt hơn", chứ không phải một cánh cửa đóng.

Bên cạnh đó, Kinh Thánh cũng mời ta nhẹ nhàng xét lại lòng mình — không phải để tự trách, mà như một cơ hội lớn lên. Có vài điều nơi ta đôi khi làm lời cầu nguyện khó "chạm tới" Chúa:

• Động cơ. Ta có xin điều thật sự tốt, hay chỉ để thỏa mãn ý riêng? Thánh Giacôbê thẳng thắn: "anh em xin mà không được, là vì anh em xin với tà ý, để lãng phí trong việc hưởng lạc" (Gc 4,3) — điều mà Sách Giáo Lý cũng nhắc lại (x. GLHTCG 2737).
• Lòng tin. Cầu nguyện với một trái tim do dự, nửa tin nửa ngờ, thì khó đón nhận:

⁵ Nếu ai trong anh em thiếu đức khôn ngoan, thì hãy cầu xin Thiên Chúa… ⁶ Nhưng người ấy phải cầu xin với lòng tin không chút do dự, vì kẻ do dự thì giống như sóng biển bị gió đẩy lên vật xuống.

— Gc 1,5-6 (CGKPV)

• Lòng thương xót với người khác. Nếu ta bịt tai trước tiếng kêu của người khốn khổ, thì đừng lạ khi lời ta cũng như không được nghe: "Kẻ bịt tai trước tiếng kêu của người cô thế, đến lúc nó kêu, sẽ chẳng được đáp lời" (Cn 21,13).
• Tội chưa được hòa giải. Tội lỗi giữ trong lòng dựng lên một bức tường:

¹ Này, không phải Ðức Chúa ngắn tay không thể cứu, cũng chẳng phải Người nặng tai không nghe được, ² mà chính lỗi lầm của các ngươi đã phân cách các ngươi với Thiên Chúa các ngươi.

— Is 59,1-2 (CGKPV)

Chú ý điều tinh tế: câu này nói vấn đề không nằm ở phía Chúa ("không phải Người nặng tai") — mà ở bức tường tội lỗi phía ta. Đây chính là lý do bí tích Hòa Giải (xưng tội) quý giá đến vậy: nó phá bức tường ấy, đưa ta về lại tình trạng ân sủng — tình bạn trọn vẹn với Thiên Chúa, nơi tâm hồn rộng mở đón nhận ơn Ngài.

Nhưng xin đừng biến những điều trên thành một "bài kiểm tra" phải vượt qua để ép Chúa ban ơn. Cầu nguyện đích thực không phải là bỏ đúng tiền vào máy để lấy món đồ mình muốn; nó là lớn lên trong lòng tín thác của một người con trước một người Cha luôn muốn điều tốt cho mình — kết thúc bằng lời Chúa Giêsu dạy: "xin vâng ý Cha" (x. GLHTCG 2735, 2827). Vậy nên cứ tiếp tục cầu nguyện; Người đang nghe, và đang làm điều tốt nhất cho bạn — kể cả khi bạn chưa thấy được. (Nếu bạn đang thấy Chúa như im lặng, xa cách, xem thêm bài liên quan bên dưới.)