Nhân vị được quy hướng tới vinh phúc nhờ những hành vi chủ ý của mình: các đam mê hoặc tình cảm mà nó cảm nghiệm, có thể chuẩn bị hoặc góp phần giúp nó đạt tới vinh phúc đó.
The human person is ordered to beatitude by his deliberate acts: the passions or feelings he experiences can dispose him to it and contribute to it.
Thuật ngữ “các đam mê” thuộc về gia sản Kitô Giáo. Các tình cảm hoặc các đam mê là những cảm xúc, những chuyển biến hay những rung động của sự nhạy cảm, chúng thúc đẩy con người hành động hay không hành động, theo điều được cảm nhận hoặc tưởng tượng là tốt hoặc xấu.
The term "passions" belongs to the Christian patrimony. Feelings or passions are emotions or movements of the sensitive appetite that incline us to act or not to act in regard to something felt or imagined to be good or evil.
Các đam mê là những yếu tố tự nhiên của tâm lý con người. Chúng tạo thành nơi chuyển tiếp và bảo đảm mối liên kết giữa đời sống cảm giác và đời sống tinh thần. Chúa chúng ta coi trái tim con người như là nguồn mạch từ đó phát xuất các chuyển biến của đam mê.
The passions are natural components of the human psyche; they form the passageway and ensure the connection between the life of the senses and the life of the mind. Our Lord called man's heart the source from which the passions spring.
Có nhiều thứ đam mê. Đam mê căn bản nhất là tình yêu, được gợi lên do sự hấp dẫn của điều thiện. Tình yêu gây nên sự khao khát điều thiện mình chưa có và niềm hy vọng đạt được điều thiện đó. Động thái này được hoàn thành trong việc thưởng thức điều thiện đã sở hữu và trong sự vui mừng về điều đó. Sự hiểu biết điều ác gây nên lòng thù ghét, ghê tởm và sợ hãi điều ác sắp đến. Động thái này được hoàn thành trong sự buồn sầu khi điều ác hiện diện, và trong sự phẫn nộ chống lại điều ác đó.
There are many passions. the most fundamental passion is love, aroused by the attraction of the good. Love causes a desire for the absent good and the hope of obtaining it; this movement finds completion in the pleasure and joy of the good possessed. the apprehension of evil causes hatred, aversion, and fear of the impending evil; this movement ends in sadness at some present evil, or in the anger that resists it.
“Yêu là muốn điều tốt cho một ai đó.” Tất cả những tình cảm khác đều bắt nguồn từ động thái gốc này của trái tim con người về điều tốt. Không gì khác được yêu mến trừ điều tốt. “Vì vậy, các tình cảm là xấu, nếu là tình yêu xấu, các tình cảm là tốt, nếu là tình yêu tốt.”
"To love is to will the good of another." All other affections have their source in this first movement of the human heart toward the good. Only the good can be loved. Passions "are evil if love is evil and good if it is good."
Các đam mê, tự chúng, thì không tốt cũng không xấu. Chúng được đánh giá về mặt luân lý tùy theo mức độ chúng lệ thuộc thật sự vào lý trí hoặc ý chí. Các đam mê được gọi là có chủ ý “hoặc khi chúng được điều khiển bởi ý chí, hoặc khi chúng không bị ngăn cản bởi ý chí.” Muốn đạt tới sự hoàn hảo của điều thiện về mặt luân lý hay nhân linh, các đam mê phải được điều khiển bởi lý trí.
In themselves passions are neither good nor evil. They are morally qualified only to the extent that they effectively engage reason and will. Passions are said to be voluntary, "either because they are commanded by the will or because the will does not place obstacles in their way." It belongs to the perfection of the moral or human good that the passions be governed by reason.
Những cảm giác mạnh mẽ của tâm hồn không quyết định tính luân lý hay sự thánh thiện của các nhân vị; chúng chỉ là kho chứa vô tận những hình ảnh và tình cảm trong đó đời sống luân lý được diễn tả. Về mặt luân lý, các đam mê là tốt khi đưa đến một hành động tốt, và là xấu trong trường hợp ngược lại. Ý chí ngay thẳng quy hướng các động thái giác quan, mà nó đảm nhận, về điều tốt và về vinh phúc; còn ý chí xấu thì ngả theo các đam mê hỗn loạn và làm cho chúng thêm tồi tệ. Các cảm xúc và cảm giác có thể được thăng hoa thành các nhân đức, hoặc bị thoái hóa thành các thói xấu.
Strong feelings are not decisive for the morality or the holiness of persons; they are simply the inexhaustible reservoir of images and affections in which the moral life is expressed. Passions are morally good when they contribute to a good action, evil in the opposite case. the upright will orders the movements of the senses it appropriates to the good and to beatitude; an evil will succumbs to disordered passions and exacerbates them. Emotions and feelings can be taken up into the virtues or perverted by the vices.
Trong đời sống Kitô hữu, chính Chúa Thánh Thần kiện toàn công trình của Ngài, khi động viên toàn bộ nhân vị, kể cả những đau khổ, sợ hãi và buồn phiền của họ, như ta thấy trong cơn hấp hối và cuộc khổ nạn của Chúa. Trong Đức Kitô, những tình cảm nhân loại có thể được hoàn tất trong đức mến và vinh phúc thần linh.
In the Christian life, the Holy Spirit himself accomplishes his work by mobilizing the whole being, with all its sorrows, fears and sadness, as is visible in the Lord's agony and passion. In Christ human feelings are able to reach their consummation in charity and divine beatitude.
Sự trọn hảo về mặt luân lý là con người được động viên hướng tới điều thiện không những bằng ý chí của mình, mà còn bằng sự thích thú giác quan nữa, theo như lời thánh vịnh: “Cả tấm thân con cùng là tấc dạ những hướng lên Chúa Trời hằng sống mà hớn hở reo mừng” (Tv 84,3).
Moral perfection consists in man's being moved to the good not by his will alone, but also by his sensitive appetite, as in the words of the psalm: "My heart and flesh sing for joy to the living God."
Thuật ngữ “đam mê” chỉ những tình cảm hay cảm giác. Nhờ những cảm xúc của mình, con người linh cảm điều tốt hoặc nghi ngờ điều xấu.
The term "passions" refers to the affections or the feelings. By his emotions man intuits the good and suspects evil.
Những đam mê chính là yêu và ghét, ước muốn và sợ hãi, vui, buồn và phẫn nộ.
The principal passions are love and hatred, desire and fear, joy, sadness, and anger.
Trong các đam mê, xét như những động thái của cảm giác, không có điều tốt hoặc điều xấu về mặt luân lý. Nhưng nơi chúng có điều tốt hoặc điều xấu về mặt luân lý là do chúng lệ thuộc hay không lệ thuộc vào lý trí và ý chí.
In the passions, as movements of the sensitive appetite, there is neither moral good nor evil. But insofar as they engage reason and will, there is moral good or evil in them.
Những cảm xúc và tình cảm có thể được thăng hoa thành các nhân đức, hoặc bị thoái hóa thành các thói xấu.
Emotions and feelings can be taken up in the virtues or perverted by the vices.
Sự trọn hảo của điều tốt về mặt luân lý là con người được động viên hướng tới điều thiện không những bằng ý chí, mà còn bằng cả “trái tim” của họ nữa.
The perfection of the moral good consists in man's being moved to the good not only by his will but also by his "heart."