Số 8 · Hiện ra
Đức Mẹ Fatima
Cova da Iria, Fatima, Bồ Đào Nha
13-5 đến 13-10-1917
Đã được phê chuẩn
Cuộc hiện ra duy nhất được cho là kèm theo một hiện tượng công khai, được loan báo trước ba tháng, giữa một đám đông hàng chục ngàn người — trong đó có cả những nhà báo bài giáo sĩ được cử đến để chế nhạo.
Tình trạng này nghĩa là gì
Thẩm quyền Hội Thánh đã điều tra và ra văn kiện chính thức về chính biến cố này: không có gì nghịch với đức tin và luân lý, và các tín hữu có thể tin. Đây không phải là tín điều, cũng không phải là chứng minh khoa học.
Chuyện đã xảy ra
Từ ngày 13-5-1917, ba em bé chăn chiên ở làng Fatima — Lúcia dos Santos (10 tuổi) cùng hai anh em họ Francisco Marto (8 tuổi) và Jacinta Marto (7 tuổi) — kể rằng có một Bà đẹp hiện ra với các em tại Cova da Iria. Các cuộc hiện ra lặp lại ngày 13 mỗi tháng: 13-6, 13-7, rồi 19-8 tại Valinhos (vì hôm 13-8 các em bị viên chức địa phương bắt giữ), 13-9 và 13-10.
Từ tháng Bảy, các em nói rằng Bà đã hứa vào tháng Mười sẽ làm một dấu lạ "để mọi người tin". Lời hứa ấy được loan đi khắp Bồ Đào Nha suốt ba tháng, và trở thành một chuyện công khai — đúng vào lúc chính quyền Cộng hòa đang có chính sách bài giáo sĩ mạnh mẽ.
Ngày 13-10-1917, giữa mưa lớn, một đám đông ước tính từ ba mươi đến bảy mươi ngàn người tụ tập ở Cova da Iria. Nhiều người kể rằng mưa tạnh đột ngột, mặt trời hiện ra như một đĩa mờ đục có thể nhìn thẳng được, quay tròn, tỏa ra nhiều màu, rồi như lao xuống đất trước khi trở lại vị trí. Nhiều người nói quần áo ướt sũng của họ khô ngay.
Hội Thánh đã nói gì
Giáo phận Leiria mở cuộc điều tra giáo luật năm 1922, kéo dài hơn tám năm. Ngày 13-10-1930, Đức cha José Alves Correia da Silva, Giám mục Leiria, ban thư mục vụ tuyên bố các thị kiến là "đáng tin" (dignas de crédito) và chính thức cho phép việc tôn kính Đức Mẹ Fatima trong giáo phận.
Về sau các Giáo hoàng nhiều lần đến Fatima, và ngày 13-5-2017, Đức Phanxicô tuyên thánh cho Francisco và Jacinta Marto — hai em đã được Đức Gioan Phaolô II tôn phong chân phước ngày 13-5-2000. Chị Lúcia sống đến năm 2005, trong dòng kín Cát Minh ở Coimbra.
Về mặc khải tư
Mặc khải công khai đã hoàn tất nơi Đức Kitô và kết thúc với các Tông Đồ (). Mọi cuộc hiện ra, kể cả những cuộc đã được Hội Thánh phê chuẩn, đều là mặc khải tư: chúng không thêm gì vào đức tin, không buộc phải tin, và vai trò của chúng là giúp ta sống Tin Mừng trọn vẹn hơn trong một thời điểm nhất định ().
Chứng cứ
Điểm mạnh nhất của hồ sơ Fatima không phải là bản thân hiện tượng, mà là việc nó được loan báo trước. Ba tháng trước ngày 13-10, ba đứa trẻ nông thôn đã nói công khai rằng sẽ có một dấu lạ vào ngày ấy, tại chỗ ấy. Điều đó có thể kiểm chứng bằng báo chí đương thời, và nó khác hẳn với những trường hợp mà lời giải thích được đưa ra sau khi sự việc đã xảy ra.
Về nguồn tin: Avelino de Almeida, một biên tập viên kỳ cựu của tờ O Século ở Lisboa — một tờ báo cộng hòa, bài giáo sĩ, và chính ông trước đó đã viết bài châm biếm ba đứa trẻ — có mặt tại chỗ và đăng bài tường thuật trên trang nhất ngày 15-10-1917, dưới nhan đề nói về việc mặt trời đã "nhảy múa" giữa ban ngày. Một nhân chứng không có động cơ tuyên truyền cho Hội Thánh là một dạng chứng cứ đáng chú ý.
Về mặt vật lý, không đài quan sát thiên văn nào trên thế giới ghi nhận bất thường nào của mặt trời ngày hôm đó, và hiện tượng chỉ được thấy trong một vùng địa lý hẹp. Điều này loại trừ một biến động thật sự của mặt trời — và cũng có nghĩa rằng nếu có gì đã xảy ra, nó xảy ra trong khí quyển hoặc trong nhận thức của người xem, chứ không phải trên mặt trời.
Điều này KHÔNG chứng minh
Fatima là mặc khải tư. Lời tuyên bố năm 1930 nói rằng các thị kiến "đáng tin", chứ không nói rằng chúng buộc phải tin. Việc tuyên thánh cho Francisco và Jacinta xác nhận đời sống thánh thiện của hai em, không phải nội dung từng lời trong các sứ điệp.
Về hiện tượng mặt trời: không phải mọi người có mặt đều thấy điều giống nhau, và một số người không thấy gì cả. Các cách giải thích tự nhiên đã được đề nghị — hiệu ứng võng mạc do nhìn thẳng vào mặt trời, hiện tượng quang học trong khí quyển sau cơn mưa, và ám thị tập thể trong một đám đông đã chờ đợi suốt ba tháng. Không cách nào trong số đó giải thích trọn vẹn mọi lời khai, nhưng cũng không cách nào bị loại trừ.
Cần nói thêm về những gì thường bị gắn vào Fatima nhưng không thuộc về việc chuẩn nhận: các "bí mật", nhất là phần thứ ba, đã sinh ra cả một dòng suy đoán về ngày tận thế và về các biến cố chính trị. Tòa Thánh công bố toàn văn bí mật thứ ba năm 2000 kèm bản chú giải thần học. Những suy đoán ngoài văn bản ấy không có thẩm quyền nào của Hội Thánh.
Vì sao điều này quan trọng
Sứ điệp cốt lõi của Fatima rất đơn giản, và đơn giản đến mức thường bị bỏ qua để chạy theo các bí mật: hãy hoán cải, hãy cầu nguyện, hãy lần chuỗi Mân Côi, hãy hy sinh cho người tội lỗi. Đó không phải là một tiên báo về chính trị thế giới; đó là điều Tin Mừng vẫn nói.
Điều còn lại đáng suy nghĩ là ba đứa trẻ ấy. Hai em chết rất trẻ, trong trận cúm 1918-1920: Francisco ngày 4-4-1919, Jacinta ngày 20-2-1920. Các em đã nói trước rằng mình sẽ chết sớm, và các em đã sống những tháng cuối cùng đúng như điều mình nói.
Liên hệ Giáo Lý
Tóm tắt
Thị nhânLúcia dos Santos, Francisco và Jacinta Marto
Số lần hiện ra6 (13-5 đến 13-10-1917)
Điều tra giáo luật1922 – 1930, giáo phận Leiria
Tuyên bố “đáng tin”13-10-1930, Đức cha J. A. Correia da Silva
Tuyên thánh Francisco & Jacinta13-5-2017, Đức Phanxicô
Nguồn tham khảo
- Thư mục vụ của Đức cha José Alves Correia da Silva, Giám mục Leiria (13-10-1930)
- Avelino de Almeida, tường thuật trang nhất trên O Século, Lisboa (15-10-1917)
- Bộ Giáo lý Đức tin, “Sứ điệp Fatima” — công bố toàn văn bí mật thứ ba kèm chú giải thần học (26-6-2000)
Nguồn ảnh
Đền thánh Fatima tại Cova da Iria. Reis Quarteu / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
Xem tệp gốc trên Wikimedia Commons