Sự Hiện Diện Thật có phải là phát minh của Công giáo thời Trung cổ?

Vì các Kitô hữu đầu tiên đã nói đúng điều ấy — rất lâu trước các công đồng thời Trung cổ. Chứng từ còn ghi lại rõ ràng:

• Thánh Inhaxiô thành Antiôkia — môn đệ các Tông đồ — vào khoảng năm 107 (niên đại còn được bàn cãi) viết rằng những kẻ lạc giáo "kiêng Thánh Thể và lời cầu nguyện, vì họ không tuyên xưng Thánh Thể là thịt của Đấng Cứu Độ chúng ta là Đức Giêsu Kitô".
• Thánh Giúttinô Tử đạo, khoảng năm 150–160, nói với hoàng đế ngoại giáo rằng Kitô hữu không lãnh nhận Thánh Thể như bánh thường hay thức uống thường; sau lời kinh tạ ơn, đó là thịt và máu của Đức Giêsu đã nhập thể.
• Thánh Cyrillô thành Giêrusalem, thế kỷ IV, dạy các tân tòng: đừng coi bánh rượu chỉ là bánh rượu; theo lời Chúa tuyên bố, đó là Mình và Máu Đức Kitô, dù giác quan bảo khác.
• Thánh Augustinô nói: tấm bánh được thánh hóa bởi lời Thiên Chúa là Mình Đức Kitô, và điều trong chén là Máu Đức Kitô.

Suốt khoảng mười lăm thế kỷ, đây đơn giản là Kitô giáo. Cách đọc "chỉ là biểu tượng" chỉ trở nên mạnh nơi một số nhà Cải Cách thế kỷ XVI, đặc biệt là Zwingli.

Vậy còn Latêranô IV (1215) và Trentô (1551)? Hai công đồng ấy chỉ đặt một tên gọi chính xác — "biến thể" — và định tín điều đã tin sẵn; chúng không phát minh ra đạo lý. "Định tín muộn" không có nghĩa là "bịa ra muộn": Hội Thánh vẫn thường tuyên tín một chân lý cách long trọng đúng vào lúc nó bị chối — như Công đồng Nicêa (325) chỉ định tín Chúa Con đồng bản thể với Chúa Cha khi Ariô phủ nhận, mà không ai bảo thần tính của Đức Kitô là "phát minh thế kỷ 4". Thánh Thể theo đúng khuôn mẫu ấy: được tin và cử hành từ đầu, chỉ được định tín cách chính xác về sau. (Về khuôn mẫu "định tín muộn ≠ bịa ra muộn", xem bài về Giêrônimô và Cajêtan.)