Khi lãnh ân xá cho một linh hồn nơi luyện ngục, chính người sống mới là người phải làm mọi điều kiện — chứ không phải người đã chết. Người đã khuất không thể xưng tội hay thống hối nữa; vì thế:
Đây là một hành vi bác ái và hiệp thông, chứ không phải một giao dịch. Nền tảng của nó là mầu nhiệm các thánh thông công: chúng ta có thể giúp đỡ nhau ngay cả sau cái chết, vì những mối dây trong Thân Mình Chúa Kitô vẫn không đứt. Việc cầu nguyện cho người đã qua đời có gốc rễ ngay trong Kinh Thánh:
Ðó là lý do khiến ông đến dâng lễ tế đền tạ cho những người đã chết, để họ được giải thoát khỏi tội lỗi.
— 2 Mcb 12,46 (CGKPV)
Sách Giáo Lý dạy rõ: vì "các tín hữu đã qua đời đang chịu thanh luyện cũng là những thành viên trong mầu nhiệm các thánh thông công", nên ta có thể giúp họ bằng cách lãnh ân xá để nhường cho họ (x. ). Giáo lý cầu nguyện cho người quá cố này chính là điều được nhắc đến trong sách Macabê (x. ). Và luôn nhớ: chính Hội Thánh — nhờ quyền cầm buộc và tháo cởi Chúa Kitô ban — mở kho tàng công phúc ấy ra (x. ).
Chính khi Tetzel và một số người nhấn quá mạnh vào tiền bạc, họ đã làm mờ đi ý nghĩa thiêng liêng này, khiến nhiều người tưởng "chỉ cần bỏ tiền là đủ". Nhưng bản chất của việc lãnh ân xá cho người đã chết là lòng mến và sự hiệp thông, chứ không phải thương mại.