Hỏi Đáp Công Giáo
‹ Thuộc loạt bài:Part of: Nếu không có Thiên Chúa, thiện và ác có thật không?

Tôi là người vô thần và vẫn sống tử tế — vậy đâu cần Thiên Chúa mới có đạo đức?

Phản đối

Tôi là người . Tôi không giết người, không trộm cắp, tôi sống tử tế và giúp đỡ người khác. Rõ ràng không cần tin Chúa vẫn sống đạo đức được. Vậy chẳng phải lập luận luân lý của các bạn đã sai từ gốc sao?

Bạn nói đúng — và lập luận luân lý chưa bao giờ phủ nhận điều đó. Người vô thần hoàn toàn có thể sống ngay lành, quảng đại, can đảm; nhiều người còn sống tốt hơn không ít tín hữu. Nếu ai đó bảo "không tin Chúa thì không thể tử tế", họ nói sai, và đó không phải là điều lập luận này chủ trương.

Vấn đề nằm ở chỗ lời phản đối đã lẫn lộn hai câu hỏi khác nhau:

  • Làm sao ta biết và sống theo điều thiện? (Đây là chuyện tâm lý, giáo dục, ý chí — và ai cũng làm được, tin hay không tin.)
  • Điều thiện ấy dựa trên nền tảng nào để thật sự đúng? (Đây mới là câu hỏi của lập luận luân lý.)

Người vô thần sống tốt trả lời câu hỏi thứ nhất, chứ không đụng tới câu hỏi thứ hai. Chuyện ai đi theo con đường không cho biết con đường ấy từ đâu mà có.

Thật ra, theo chính đức tin Công giáo, việc người vô thần biết phân biệt thiện ác lại là điều hoàn toàn được trông đợi. Thánh Phaolô nói rằng ngay cả những người "không có Luật Môsê" vẫn mang sẵn luật ấy trong lòng:

Dân ngoại là những người không có Luật Môsê; nhưng mỗi khi họ theo lẽ tự nhiên mà làm những gì Luật dạy, thì họ là Luật cho chính mình… Họ cho thấy là điều gì Luật đòi hỏi, thì đã được ghi khắc trong lòng họ. Lương tâm họ cũng chứng thực điều đó.

— (CGKPV)

Nói cách khác: luật luân lý được khắc trong lòng mọi người, có đạo hay không (x. ). Cho nên một người vô thần sống ngay lành không phải là bằng chứng chống lại Thiên Chúa — mà đúng là điều ta chờ đợi, nếu quả thật có một Đấng đã ghi luật ấy vào lương tâm con người (x. ).

Một hình ảnh cho dễ thấy: một em bé nói đúng ngữ pháp trước khi được học một quy tắc ngữ pháp nào. Em dùng ngôn ngữ trôi chảy — nhưng chính điều đó không có nghĩa là em tạo ra ngôn ngữ, hay ngôn ngữ chẳng có nguồn gốc. Cũng vậy, sống theo luật luân lý không giải thích được luật ấy từ đâu tới. Và đó mới là câu hỏi thật sự: không phải bạn có tử tế không, mà là điều "thật sự đúng" mà bạn đang sống theo đứng trên nền gì.

THAM CHIẾUREFERENCES
Vẫn còn thắc mắc? Hỏi tiếp trongStill have a question? Ask it in Xóm Đạo Nhỏ →

Trích dẫn Kinh Thánh theo bản dịch của Nhóm Phiên Dịch Các Giờ Kinh Phụng Vụ.