Nếu vũ trụ cần một nguyên nhân đầu tiên, thì bản thân nguyên nhân ấy phải có những đặc tính rất riêng — và chính những đặc tính đó là điều ta gọi là "Thiên Chúa".
Hãy suy ra từ chính điều nó phải làm. Nguyên nhân đầu tiên đã tạo ra vũ trụ vật chất, thời gian và không gian, cho nên nó không thể là một phần của những thứ ấy:
Triết gia Aristotle gọi thực tại này là "Động cơ vô động lực" (Unmoved Mover): nguồn khởi đầu cho mọi chuyển động, mà chính nó không bị di chuyển; một nguyên nhân đầu tiên hằng hữu, bất biến, không bị gây ra. Đó không chỉ là "một nguyên nhân trong nhiều nguyên nhân", mà là lời giải thích nền tảng cho việc tại sao có gì đó tồn tại thay vì hư vô.
Một thực thể phi vật chất, vượt thời gian, vượt không gian, không bị gây ra, và là căn nguyên của mọi sự — đó chính xác là điều các truyền thống tôn giáo và triết học gọi là Đấng Sáng Tạo / Thiên Chúa. Sách Giáo Lý dùng đúng ngôn ngữ này:
Ngài là Đấng Tạo Hóa tối cao và tự do, là căn nguyên đệ nhất của tất cả những gì hiện hữu.
—
Và như thánh Tôma cùng truyền thống Công Giáo kết luận, chuỗi lập luận này dẫn tới "một thực tại là nguyên lý tiên khởi và là cứu cánh tối hậu của mọi sự, mà mọi người gọi là Thiên Chúa" (x. ).
Cần trung thực về một điểm: lập luận nguyên nhân đầu tiên tự nó đưa ta đến một Đấng Sáng Tạo với những đặc tính trên — nó chưa trực tiếp cho thấy đó là Thiên Chúa của Kinh Thánh, Đấng có ngôi vị và yêu thương. Đó là lý do nó thường được xem là bước khởi đầu: nó cho thấy vô thần ("chẳng có Đấng Sáng Tạo nào cả") là lập trường khó đứng vững, và mở đường cho câu hỏi kế tiếp — Đấng ấy là ai, và Ngài có tỏ mình ra cho ta không. Thiên Chúa "vô cùng cao cả hơn các công trình của Ngài", vượt trên mọi thụ tạo (x. , 42), nhưng cũng là Đấng mà đức tin Kitô Giáo tuyên xưng đã đích thân bước vào lịch sử để cho ta nhận biết Ngài.