Hỏi Đáp Công Giáo
Thuộc loạt bài:Part of: Ai đã tạo ra Chúa? Nếu vũ trụ không tự có được, thì tại sao Chúa lại tự có được?
Thiên Chúa & Ý nghĩaGod & MeaningVô thầnAtheismTriết học

Sao không thể có một chuỗi nguyên nhân kéo dài vô tận, khỏi cần “nguyên nhân đầu tiên”?

Vấn đề của một chuỗi vô hạn là: nó không bao giờ thật sự giải thích được tại sao có bất cứ thứ gì tồn tại.

Hãy tưởng tượng một dãy domino: mỗi con ngã là do con trước nó ngã, cứ thế lùi lại. Bạn có thể giải thích cách mỗi con ngã, nhưng nếu dãy domino kéo dài ngược về vô tận, bạn vẫn chưa trả lời được câu hỏi thật sự: ai đã dựng cả dãy lên? Ai đặt các con cờ đúng khoảng cách, đúng vị trí để chúng có thể tác động lên nhau? Và ai làm ra chính những con cờ đó? Kéo dài dãy domino thêm vô hạn không hề trả lời những câu hỏi ấy — nó chỉ trì hoãn chúng mãi mãi.

Đây là điều triết gia Aristotle đã lập luận từ hơn hai ngàn năm trước: sự tồn tại của vũ trụ không thể tựa trên một chuỗi nguyên nhân "hồi quy vô hạn" (cứ lùi ngược mãi, không có điểm dừng). Một chuỗi như vậy giống như một loạt toa tàu, mỗi toa được kéo bởi toa trước — nhưng nếu không có đầu máy, thì dù có bao nhiêu toa đi nữa, cả đoàn tàu vẫn đứng yên. Số lượng toa không thay thế được cho một nguồn lực khởi đầu. Cũng vậy, một chuỗi nguyên nhân — dù dài vô tận — vẫn cần một nguyên nhân đầu tiên tự nó không được gây ra, nếu không thì không có gì "chuyển động" được ngay từ đầu.

Sách Giáo Lý diễn tả chính điểm này: vũ trụ tự nó không phải là lời giải thích tối hậu cho chính mình.

Vũ trụ và con người minh chứng rằng chúng không phải là nguyên lý tiên khởi và cứu cánh tối hậu của chính mình, nhưng thông phần với "Hữu Thể Tự Tại", vô thủy vô chung.

Cần nói cho công bằng: lập luận này không cấm chuyện có nhiều nguyên nhân nối tiếp nhau trong lịch sử (ba mẹ sinh ra ta, ông bà sinh ra ba mẹ…). Điều nó khẳng định là toàn bộ chuỗi ấy — với tư cách một tổng thể bất tất, tức là có thể tồn tại hoặc không — vẫn cần một nền tảng nằm ngoài chuỗi: một thực tại tồn tại tất yếu (bắt buộc phải có, không thể không tồn tại), tự thân, không vay mượn sự hiện hữu từ cái gì khác (x. ). Đó chính là điều lập luận nguyên nhân đầu tiên chỉ tới.

THAM CHIẾUREFERENCES