Hỏi Đáp Công Giáo
Thuộc loạt bài:Part of: Vũ trụ được tạo ra một cách ngẫu nhiên, hay được thiết kế bởi một Đấng Sáng Tạo?
Khoa học & Đức tinScience & FaithKhoa họcScienceVô thầnAtheismBằng chứng

Có bằng chứng khoa học nào cho thấy vũ trụ được “điều chỉnh tinh vi” cho sự sống không?

Có — và điều đáng chú ý là những bằng chứng này được các nhà khoa học nêu ra, chứ không phải các nhà thần học. Dưới đây là vài ví dụ tiêu biểu (trong số rất nhiều).

1. Tốc độ giãn nở của vũ trụ sau Vụ Nổ Lớn. Nếu ngay sau Vụ Nổ Lớn, tốc độ giãn nở chậm hơn một chút, lực hấp dẫn sẽ kéo mọi thứ sụp trở lại trước khi các ngôi sao kịp hình thành; nhanh hơn một chút, vật chất sẽ bị kéo giãn quá xa, không tạo được sao hay thiên hà. Trong cuốn Lược Sử Thời Gian (A Brief History of Time), nhà vật lý Stephen Hawking viết rằng nếu tốc độ giãn nở một giây sau Vụ Nổ Lớn "nhỏ hơn dù chỉ một phần trong một trăm nghìn triệu triệu, thì vũ trụ đã sụp đổ trước khi đạt tới kích thước hiện tại." (Bản thân Hawking nêu đây như một dữ kiện, không rút ra kết luận hữu thần — nhưng dữ kiện thì vẫn đứng đó.)

2. Sức mạnh của lực hấp dẫn. Mạnh hơn một chút, các ngôi sao cháy quá nóng và tắt quá nhanh, không đủ thời gian cho sự sống; yếu hơn một chút, vật chất không tụ lại được thành sao và thiên hà.

3. Khoảng cách Trái Đất – Mặt Trời (khoảng 150 triệu km) nằm trong "vùng Goldilocks": không quá nóng, không quá lạnh, vừa đủ để nước tồn tại ở dạng lỏng. Gần hơn ít phần trăm, đại dương sẽ bốc hơi như trên sao Kim; xa hơn, mọi thứ đóng băng như sao Hỏa.

4. Mặt Trăng — kích thước và khoảng cách của nó giữ cho trục quay Trái Đất ổn định (khí hậu ôn hòa thay vì dao động khắc nghiệt), tạo thủy triều vừa đủ để lưu chuyển dưỡng chất, và làm chậm vòng quay xuống còn 24 giờ/ngày.

5. Độ nghiêng trục quay 23,5° cho ta bốn mùa cân bằng thay vì những cực đoan nóng – lạnh.

Và còn nhiều hơn nữa: sức mạnh của các lực hạt nhân, mức năng lượng đặc biệt để tạo carbon trong lòng sao, giá trị cực nhỏ của hằng số vũ trụ, và entropy cực thấp (trật tự cực cao) của vũ trụ ngay từ lúc khởi đầu. Định luật thứ hai của nhiệt động lực học nói rằng độ hỗn loạn (entropy) tự nhiên tăng theo thời gian — vậy mà vũ trụ lại bắt đầu ở một trạng thái trật tự đáng kinh ngạc. Nhà vật lý Roger Penrose ước tính xác suất để trạng thái khởi đầu trật tự ấy xuất hiện một cách tình cờ là khoảng 1 trên 10 mũ (10 mũ 123) — một con số nhỏ đến mức gần như không thể diễn tả.

Để dễ hình dung độ nhỏ ấy, hãy nhớ lại hình ảnh mở đầu chủ đề này: con số của Penrose còn nhỏ hơn cả xác suất bịt mắt rồi thò tay bốc trúng ngay một hạt cát duy nhất được đánh dấu, giữa toàn bộ cát trên mọi bãi biển của hàng tỷ Trái Đất phủ đầy cát.

Chính vì thế, Sách Giáo Lý nói rằng những "định luật của thiên nhiên… khiến cho các nhà bác học phải thán phục", và "vẻ đẹp của công trình tạo dựng phản chiếu vẻ đẹp vô biên của Đấng Tạo Hóa" (x. ). Những con số này tự chúng không "chứng minh" Thiên Chúa trong phòng thí nghiệm; nhưng chúng khiến cho lời giải thích "tất cả chỉ là ngẫu nhiên" trở nên rất khó tin, và mời gọi trí khôn tìm tới một Đấng đứng sau trật tự ấy (x. ).

THAM CHIẾUREFERENCES
NGUỒN THAM KHẢOSOURCES
  • Stephen Hawking, A Brief History of Time (Bantam, 1988), ch. 8
  • Roger Penrose, The Emperor's New Mind (Oxford University Press, 1989) — entropy thấp ban đầu (~1 trên 10^10^123)
  • Martin Rees, Just Six Numbers (Basic Books, 2000)
  • NASA — khái niệm vùng ở được (habitable / "Goldilocks" zone)