Bất đồng đâu có biến mất — nó chỉ lùi từ “Kinh Thánh nghĩa gì?” thành “Hội Thánh nào đúng?”. Vậy được gì?

Phần đúng, xin nhận ngay: đúng là chọn một Hội Thánh không làm bất đồng biến mất — người ta vẫn bất đồng về việc Hội Thánh nào là thật. Việc "dời một bậc" là có thật, và nói ngược lại là không lương thiện.

Nhưng hai bất đồng ấy không đối xứng — đổi cái này lấy cái kia là một bước tiến thật, không phải huề vốn. Vì chúng khác nhau ở đúng những điểm quyết định:

"Hội Thánh nào là thật?" là một câu hỏi có giới hạn.

• Số ứng viên hữu hạn và xác định được (Rôma, Chính Thống, các Giáo hội Đông phương cổ…), chứ không phải vô số.
• Nó được phân xử trên chứng cứ công khai, lịch sử, kiểm tra được: sự kế thừa tông đồ, tính liên tục từ các Tông đồ, các đặc tính hữu hình của Hội Thánh — "sự thánh thiện… hợp nhất… vững bền" mà Vaticanô I gọi là chính Hội Thánh "tự mình là một lý do… về tính khả tín" (x. GLHTCG 812; 156).
• Nó là loại câu hỏi có thể điều tra, và về nguyên tắc trả lời một lần.

"Kinh Thánh nghĩa là gì?" — theo lối Duy Kinh Thánh — thì vô hạn và tái diễn.

• Nó quay lại trên mỗi câu gây tranh cãi, ở mỗi thế hệ.
• Những người thành tâm ngang nhau vẫn rút ra kết luận ngược nhau — về Rửa Tội, Thánh Thể, ơn cứu độ.
• Và theo chính tiền đề Duy Kinh Thánh, không có trọng tài sống động nào để phân xử. Đó là bài toán chia rẽ bất tận (x. Nếu Thánh Thần hướng dẫn mọi người, sao vẫn chia rẽ?).

Vậy dời bất đồng từ một câu hỏi vô hạn, không trọng tài sang một câu hỏi hữu hạn, giải quyết được bằng chứng cứ không phải là "giấu cục u xuống dưới tấm thảm" — nó là thay một câu hỏi không thể trả lời bằng một câu hỏi trả lời được.

Thêm một điều dễ bị bỏ qua: câu hỏi "ai có thẩm quyền / theo danh mục nào?" không ai thoát được — kể cả anh em Tin Lành. Chính họ cũng nhận đúng bộ 27 sách Tân Ước từ sự phân định của Hội Thánh sơ khai (x. Ngay cả các Giáo phụ cũng bất đồng về quy điển). Không ai tránh được câu hỏi lịch sử "ai có thẩm quyền?"; người Công giáo chỉ không phải gánh thêm câu hỏi giải thích bất tận, không trọng tài, chồng lên trên.

Tóm lại: bất đồng được dời về nền vững — chứng cứ công khai, một câu hỏi hữu hạn, một lời đáp khả dĩ — thì hơn hẳn bất đồng bị để yên trên nền bảo đảm nó không bao giờ dứt. Đó không phải huề vốn; đó là đi từ chỗ không thể phân xử tới chỗ có thể phân xử.