Hỏi Đáp Công Giáo
Thuộc loạt bài:Part of: Người Công giáo có thờ phượng Đức Mẹ không?
Đức Mẹ & Các ThánhMary & the SaintsĐức MẹMaryPhản đối của Tin LànhProtestant objectionsTrọn đời đồng trinh

Kinh Thánh chẳng nói Chúa Giêsu có 'anh em' sao? Vậy Đức Mẹ đâu có trọn đời đồng trinh?

Rất nhiều anh em Tin Lành tin rằng Chúa Giêsu có các em ruột — bởi Tin Mừng nhiều lần nhắc tới "anh em" của Người (x. Mt 13,55), và bởi thánh Mátthêu viết ông Giuse "không ăn ở với" Đức Mẹ "cho đến khi" bà sinh con, nghe như hàm ý sau đó thì có. Từ hai chi tiết ấy, họ kết luận Đức Mẹ không trọn đời đồng trinh.

Phản đối này dựa trên hai câu: chữ "cho đến khi" trong Mt 1,25 và những "anh em" của Chúa Giêsu. Ta hãy xét từng câu.

1. "Cho đến khi" không hàm ý một sự thay đổi về sau.

Ông không ăn ở với bà, cho đến khi bà sinh một con trai, và ông đặt tên cho con trẻ là Giê-su.

Mt 1,25 (CGKPV)

Mục đích của câu này là khẳng định Chúa Giêsu được thụ thai đồng trinh — thánh Giuse không phải là cha ruột. Trong lối nói Híp-ri và Hy Lạp, cụm "cho đến khi" (heōs) thường chỉ xác nhận điều gì đúng tới một thời điểm, mà không khẳng định điều ngược lại xảy ra sau đó. Chẳng hạn, Kinh Thánh nói bà Mikhan "không có con cho đến ngày bà qua đời" (x. 2 Sm 6,23) — dĩ nhiên không có nghĩa bà sinh con sau khi chết. Chữ "cho đến khi" ở Mt 1,25 cũng vậy: nó nói về trước khi Chúa Giêsu sinh ra, chứ không tuyên bố gì về sau.

2. "Anh em" trong Kinh Thánh nghĩa rộng hơn "em ruột". Tiếng Híp-ri và Aram không có một từ riêng cho "anh em họ" hay "bà con"; từ ʾach / adelphos ("anh em") được dùng cho cả họ hàng gần. (Ví dụ, ông Ábraham gọi cháu mình là Lót là "anh em".)

Và đây là bằng chứng quyết định ngay trong Tân Ước. Khi dân làng kể tên các "anh em" của Chúa Giêsu:

…anh em của ông không phải là các ông Gia-cô-bê, Giô-xếp, Si-môn và Giu-đa sao?

Mt 13,55 (CGKPV)

…thì hai người đầu, Giacôbê và Giôxếp, ở một chỗ khác lại được nói là con của một bà Maria khác — không phải Đức Mẹ:

…có bà Ma-ri-a Mác-đa-la, bà Ma-ri-a mẹ các ông Gia-cô-bê và Giô-xếp, và bà mẹ các con ông Dê-bê-đê.

Mt 27,56 (CGKPV)

Làm sao biết đây là một bà Maria khác, không phải Mẹ Chúa Giêsu? Vì nếu đó là chính Mẹ Người, hẳn thánh sử đã gọi bà là "thân mẫu Đức Giêsu" — như các sách Tin Mừng vẫn luôn làm ở mọi chỗ khác — chứ không định danh bà bằng những đứa con khác là "mẹ của Giacôbê và Giôxếp". Người ta chỉ gọi một phụ nữ là "mẹ của X" khi X là con của bà; nên "mẹ của Giacôbê và Giôxếp" phải là người có con tên Giacôbê và Giôxếp — khác với Mẹ Chúa Giêsu. Chính Tin Mừng Gioan tả cùng cảnh dưới chân thập giá cho thấy có mấy bà Maria đứng đó: "có thân mẫu Người… bà Ma-ri-a vợ ông Cơ-lô-pát, cùng với bà Ma-ri-a Mác-đa-la" (Ga 19,25) — phân biệt rõ thân mẫu Chúa Giêsu với những bà Maria khác.

Vậy nếu Giacôbê và Giôxếp là con của "bà Maria khác", thì họ không phải con của Đức Mẹ — dù Kinh Thánh vẫn gọi họ là "anh em" của Chúa Giêsu theo nghĩa bà con. Thật vậy, Kinh Thánh chưa bao giờ gọi bất kỳ ai là "con của Đức Maria" ngoài chính Chúa Giêsu.

3. Lời của chính Đức Mẹ cũng gợi ý điều đó. Khi thiên thần báo tin, dù đã đính hôn với Giuse, Đức Mẹ vẫn hỏi:

Việc ấy sẽ xảy ra cách nào, vì tôi không biết đến việc vợ chồng!

Lc 1,34 (CGKPV)

Một người sắp lập gia đình bình thường sẽ không thắc mắc như thế — câu hỏi này chỉ hợp lý nếu Đức Mẹ đã có một quyết tâm sống đồng trinh.

4. Trên thập giá, Chúa Giêsu trao Đức Mẹ cho thánh Gioan. "Kể từ giờ đó, người môn đệ rước bà về nhà mình" (x. Ga 19,26-27). Có người sẽ nói cử chỉ này chỉ mang ý nghĩa biểu tượng — Chúa trao Đức Mẹ làm mẹ thiêng liêng của Hội Thánh qua người môn đệ Chúa yêu. Ý nghĩa ấy có thật, nhưng nó không xoá đi sự kiện cụ thể: Gioan đã thật sự đón Mẹ về nhà mình sống. Theo phong tục Do Thái, chăm lo cho người mẹ goá khi con đã khuất là bổn phận của các con ruột còn lại; nếu Đức Mẹ còn con khác, ắt Chúa Giêsu đã không trao Mẹ cho một môn đệ ngoài gia đình, và những người con kia hẳn đã lên tiếng. Việc Mẹ được giao cho Gioan chỉ thật sự hợp lý nếu Chúa Giêsu là con trai duy nhất của Mẹ.

Sách Giáo Lý trả lời thẳng phản đối này: những "anh em, chị em" của Chúa Giêsu là những người bà con gần của Ngài, chứ không phải con của Đức Maria (x. ). Hội Thánh tuyên xưng Đức Maria "trọn đời đồng trinh" — đồng trinh khi thụ thai, khi sinh con, và mãi về sau (x. ; 510).

Đáng chú ý: đây không chỉ là niềm tin Công giáo. Chính Martin Luther, Calvin và Zwingli — các nhà cải cách Tin Lành đầu tiên — đều tin Đức Mẹ trọn đời đồng trinh (giáo lý này được ghi cả trong bộ Smalcald Articles năm 1537 của Luther). Việc phủ nhận nó chỉ là chuyện của các thế kỷ sau này.

THAM CHIẾUREFERENCES
Lc 1,34Mt 1,25Mt 13,55Mt 27,56
Bạn đang đọc điều này với tư cách một người Tin Lành? Có một trang được viết cho bạn — về những gì chúng ta cùng tin, và những gì còn khác biệt.Reading this as a Protestant? There’s a page written for you — on what we share, and where we differ.Công Giáo và Tin LànhCatholic and Protestant