Cứ cho là có hoả ngục đi. Nhưng đời đời thì quá đáng. Một con người sống vài chục năm, phạm những tội hữu hạn, mà bị hành hạ vô cùng tận — không bao giờ dứt? Một người cha nhân lành có bao giờ trừng phạt con như thế đâu. Thế thì "Thiên Chúa là tình yêu" chỉ là nói suông.
Lời phản đối này mạnh — nhưng nó mạnh vì đang hình dung sai hoả ngục là gì. Nó vẽ ra cảnh Thiên Chúa như một quan toà ngồi tuyên một bản án dài vô tận, rồi đích thân ra tay tra tấn mãi mãi. Nếu hoả ngục đúng là thế thật, thì lời phản đối có lý. Nhưng đó không phải điều Hội Thánh dạy.
Điều thứ nhất: hoả ngục không phải một bản án áp từ ngoài vào, mà là một tình trạng bên trong. Như bài trước đã nói, hoả ngục là việc một người dứt khoát tự tách mình khỏi Thiên Chúa. Hình phạt chính của hoả ngục không phải lửa của một cai ngục, mà là sự xa cách Thiên Chúa — mất chính Đấng mà con người được dựng nên để sống cùng và để hạnh phúc trong Người (x. ). Nó giống nỗi cô đơn tự chuốc lấy hơn là một đòn roi giáng xuống.
Điều thứ hai — mấu chốt của chữ "đời đời": nó là sự bền vững của một chọn lựa đã dứt khoát, không phải một hình phạt cứ tăng mãi. Cái làm cho hoả ngục "đời đời" không phải là Thiên Chúa cứ phạt thêm hoài, mà là lời "không" ấy đã trở thành chung cuộc. Hãy hình dung một người, khi đã thấy rõ Tình Yêu là ai, vẫn nhất quyết khước từ — và giữ nguyên chọn lựa đó đến tận cùng. Tôn trọng tự do tới mức để cho một "không" như thế là thật, thì cũng có nghĩa để cho nó có thể là vĩnh viễn. Thiên Chúa không xoá bỏ chọn lựa cuối cùng của một con người, vì làm vậy là xoá bỏ chính con người ấy.
Điều thứ ba: đây không phải "vài chục năm" bị đem ra phạt, mà là hướng đi chung cuộc của cả một con người. Vấn đề không phải một hành vi lẻ đơn lẻ, mà là việc một người, tự do và ý thức, quay hẳn khỏi nguồn sống của mình và ở lì trong đó. Chúa Giêsu nói về hai lối kết cục — sự sống và cực hình — như hai điều đều "muôn kiếp", đều bền vững như nhau:
Thế là họ ra đi để chịu cực hình muôn kiếp, còn những người công chính ra đi để hưởng sự sống muôn đời.
— (CGKPV)
Và điều cuối, đừng bỏ quên: cũng chính Thiên Chúa "tàn nhẫn" trong lời phản đối ấy lại là Đấng làm mọi cách để không ai phải tới đó — Đấng nói "Ta chẳng vui gì khi kẻ gian ác phải chết" (), Đấng "không tiền định cho ai phải sa hoả ngục" (x. ), Đấng đã đích thân bước vào cái chết để mở lối cứu. Một tình yêu ép buộc thì không còn là tình yêu; và một tự do không thể nói "không" thì cũng không còn là tự do. Hoả ngục là cái giá đắng của việc Thiên Chúa coi tự do của ta là thật.
Trích dẫn Kinh Thánh theo bản dịch của Nhóm Phiên Dịch Các Giờ Kinh Phụng Vụ.