Có người bảo khủng long được nhắc tới ngay trong Kinh Thánh: con Bơ-hê-mốt và con Giao Long (Leviathan) trong sách Gióp chính là khủng long. Vậy khủng long có thật sự nằm trong Kinh Thánh không?
Câu trả lời thẳng thắn: không, Kinh Thánh không nói gì về khủng long. Chính loài vật ấy, và cả từ "khủng long", đều là khám phá của thế kỷ 19; không một tác giả Kinh Thánh nào từng biết tới chúng. Bảo rằng Kinh Thánh có nhắc khủng long là đặt vào miệng Kinh Thánh một điều nó chưa hề nói.
"Nhưng còn Bơ-hê-mốt và Giao Long thì sao?" Đây là câu hỏi người ta thật sự mang tới, nên cần trả lời cho đàng hoàng. Cả hai con vật ấy nằm trong một bài thơ dài ở cuối sách Gióp (từ chương 38 đến 41), nơi Thiên Chúa dồn dập kể ra những loài thọ tạo hùng vĩ mà ông Gióp không tài nào chế ngự nổi, để cho ông thấy mình nhỏ bé trước Đấng Tạo Hóa. Đây là con Bơ-hê-mốt:
Kìa xem con thú Bơ-hê-mốt, Ta dựng nên nó như đã dựng nên ngươi, nó ăn cỏ như bò.
— (CGKPV)
Và con Giao Long ( trở đi, suốt chương 41):
Trên cõi đất này, nó có một không hai, bẩm sinh nó không hề biết sợ. Nó coi khinh những con vật khổng lồ, nó là vua của muôn loài ác thú.
— (CGKPV)
Mô tả ấy gần như chắc chắn ứng với những con vật mà người xưa ở vùng Trung Đông biết rõ: phần đông học giả nhận ra Bơ-hê-mốt là con hà mã, còn Giao Long là con cá sấu. Một số người khác lại đọc hai con này như hình ảnh biểu tượng của quái vật hỗn mang, thứ hình ảnh mà Kinh Thánh vẫn dùng ở nơi khác (x. ). Hội Thánh không định tín con nào là con nào, nên ta cứ để ngỏ cả hai lối đọc. Nhưng cả hai lối đọc đều gặp nhau ở một điểm: đó không phải khủng long.
Điều quan trọng hơn cả là nhận ra mình đang đọc thể loại văn gì. Đoạn sách Gióp này là thơ, không phải một bản ghi chép động vật học. Sách Giáo Lý dạy rằng muốn hiểu đúng ý tác giả thánh, phải để ý tới "các văn thể" người xưa dùng, trong đó có cả thể thi phú (x. ). Đọc một con khủng long sauropod vào chương 40 sách Gióp cũng y hệt như đọc sáu ngày hai mươi bốn tiếng theo đồng hồ vào sách Sáng Thế: cả hai đều ép một câu hỏi khoa học thời nay vào một bản văn cổ vốn không nhằm trả lời câu hỏi ấy. (Xem thêm bài Sách Sáng Thế nói tạo dựng, khoa học nói tiến hóa, tin bên nào?.)
Vậy vì sao Kinh Thánh chẳng nói gì về khủng long? Không phải vì Kinh Thánh "lạc hậu", mà vì nó vốn không phải loại sách bàn chuyện đó. Kinh Thánh trình bày công trình tạo dựng cách biểu tượng, và như Sách Giáo Lý nói, nó "dạy những chân lý đã được Thiên Chúa mặc khải vì ơn cứu độ chúng ta" (x. ), chứ không nhằm liệt kê mọi loài vật từng sống trên trái đất. Chuyện ấy thuộc "một lãnh vực khác, vượt quá phạm vi của các khoa học tự nhiên" nếu hỏi về ý nghĩa, và thuộc về khoa học nếu hỏi về dữ kiện (x. ). Mà Hội Thánh cũng không hề coi thường khoa học: chính Sách Giáo Lý nhìn nhận việc nghiên cứu nguồn gốc vũ trụ "giúp mở rộng tầm hiểu biết của chúng ta về độ tuổi và các chiều kích của trần gian, về sự hình thành các dạng sinh vật" (x. ). Chuyện trái đất rất cổ xưa, chuyện sự sống đã phát triển qua hàng triệu năm trước khi có con người, không hề mâu thuẫn gì với đức tin.
Nói cho cùng, cần ghi nhận một điều về những người đọc Bơ-hê-mốt thành khủng long: phần lớn họ làm vậy vì muốn bảo vệ uy tín của Kinh Thánh, một thiện chí tốt nhưng nhắm sai chỗ. Kinh Thánh không cần khủng long để trở nên đáng tin; nó đáng tin ở chính điều nó muốn dạy.
Thật ra, câu hỏi nằm bên dưới thắc mắc về khủng long thường là: nếu loài người xuất hiện muộn đến thế, thì suốt thời tiền sử dằng dặc ấy Thiên Chúa ở đâu? Bài Thời khủng long, thời tiền sử, Thiên Chúa ở đâu? trả lời đúng câu đó.
Trích dẫn Kinh Thánh theo bản dịch của Nhóm Phiên Dịch Các Giờ Kinh Phụng Vụ.