Vậy Martin Luther chỉ đơn giản sửa chữa cái lạm dụng về ân xá thôi sao — ông đã giúp Giáo hội trong sạch hơn phải không?

Không chỉ vậy — và đây là điểm cần nhìn nhận cách trung thực. Ban đầu, Luther phản ứng trước việc lạm dụng ân xá, và ở điểm cụ thể này ông có lý khi chỉ trích lối rao giảng thái quá của một số người như Tetzel. Nếu ông chỉ dừng lại ở đó, thì đúng là một sự "dọn dẹp" lành mạnh.

Nhưng Luther và Phong trào Cải Cách đã không dừng lại ở việc sửa lạm dụng. Họ đi xa hơn rất nhiều, và thay đổi những giáo lý cốt lõi mà Hội Thánh Công giáo đã tin và dạy từ những thế kỷ đầu tiên, bao gồm:

• Học thuyết về ơn cứu độ (chỉ bởi đức tin thôi, hay đức tin phải hành động qua đức mến);
• Số lượng và bản chất các Bí tích;
• Sự hiện diện thật của Chúa Giêsu trong Bí tích Thánh Thể;
• Quyền bính của Hội Thánh và vai trò của Đức Giáo hoàng;
• Sự tồn tại của luyện ngục và việc cầu nguyện cho người đã chết;
• Và nhiều điểm khác nữa.

Vì thế, Phong trào Cải Cách không chỉ là một cuộc "dọn dẹp nhà cửa", mà là một sự thay đổi nền tảng về cách hiểu đức tin Kitô giáo. Đây là điều quan trọng cần phân biệt: sửa một lạm dụng thực tế là một chuyện; thay đổi chính đức tin đã được truyền lại lại là chuyện hoàn toàn khác.

Giáo hội Công giáo chọn con đường thứ ba: vừa thừa nhận và sửa chữa những lạm dụng có thật (đúng như Công đồng Trentô đã làm với ân xá), vừa giữ vững những giáo lý được truyền lại từ thời các Thánh Tông đồ (x. GLHTCG 857) — vì Hội Thánh, tuy "vừa thánh thiện vừa phải luôn được thanh tẩy" (x. GLHTCG 827), vẫn có bổn phận trung thành với kho tàng đức tin đã lãnh nhận. (Xem thêm các bài về Đức tin và việc làm và Duy Kinh Thánh (Sola Scriptura) ở phần liên quan.)