Danh hiệu này — tiếng Hy Lạp là Theotokos, "Đấng sinh ra Thiên Chúa" — nghe có vẻ táo bạo, nhưng thật ra nó là một khẳng định về Chúa Giêsu nhiều hơn là về Đức Mẹ.
"Mẹ Thiên Chúa" không có nghĩa:
Nó có nghĩa là: người mà Đức Mẹ cưu mang và sinh ra — Chúa Giêsu — là một Ngôi Vị duy nhất, và Ngôi Vị đó là Thiên Chúa thật. Một người mẹ sinh ra một ngôi vị, chứ không sinh ra một "bản tính". Và Ngôi Vị mà Đức Mẹ sinh ra chính là Ngôi Hai Thiên Chúa làm người. Vậy Đức Mẹ thật sự là Mẹ của một Đấng vừa là người vừa là Thiên Chúa — nên gọi Đức Mẹ là "Mẹ Thiên Chúa" là đúng.
Bà Êlisabét đã dùng chính danh hiệu ấy, dưới ơn Chúa Thánh Thần, khi gọi Đức Mẹ là:
Bởi đâu tôi được Thân Mẫu Chúa tôi đến với tôi thế này?
— Lc 1,43 (CGKPV)
"Thân Mẫu Chúa tôi" — Mẹ của Chúa tôi — chính là ý nghĩa của Theotokos.
Điều quan trọng: chối bỏ danh hiệu này là chối bỏ chính Chúa Giêsu là Thiên Chúa ngay từ trong lòng Mẹ. Vào thế kỷ 5, ông Nestôriô lập luận nên gọi Đức Mẹ là "Mẹ Đức Kitô" chứ không phải "Mẹ Thiên Chúa" — nhưng điều đó vô tình chia đôi Chúa Giêsu thành hai chủ thể (một người và một Thiên Chúa tách biệt). Công đồng Êphêsô năm 431 đã bác bỏ lối nói đó và long trọng tuyên xưng Đức Mẹ là Theotokos — không phải để tôn Đức Mẹ lên, mà để bảo vệ chân lý Nhập Thể: Đấng nằm trong máng cỏ là Thiên Chúa thật.
Đây cũng không phải điều gây tranh cãi giữa các Kitô hữu: ngay cả Martin Luther cũng khẳng định danh hiệu này, gọi Đức Mẹ là "Mẹ thật của Thiên Chúa".
Sách Giáo Lý dạy gọn: "Đức Maria thật sự là 'Mẹ Thiên Chúa' vì là Mẹ của Con vĩnh cửu của Thiên Chúa, đã làm người" (x. ; 495); và chính vì thế, tại Êphêsô, Hội Thánh tuyên xưng điều này để giữ vững đức tin vào một Ngôi Vị duy nhất là Đức Kitô (x. ).