Cần phân biệt hai điều dễ bị gộp làm một: chuyện Thiên Chúa có nghe lời cầu nguyện của ta, và chuyện lời cầu nguyện ấy mạnh mẽ, hiệu quả đến đâu.
1. Thiên Chúa nghe mọi lời cầu nguyện. Người là Đấng toàn tri — biết hết và nghe hết mọi người, dù người ấy đang sống trong tội trọng (mortal sin) hay đang kết hợp mật thiết với Người. Không ai bị Chúa "làm ngơ" chỉ vì mình là kẻ có tội: chính Chúa Giêsu cho thấy người thu thuế tội lỗi, chỉ biết đấm ngực xin thương xót, đã được nhậm lời và nên công chính (x. Lc 18,13-14).
2. Nhưng sức mạnh và hiệu quả của lời cầu nguyện thì có tùy thuộc vào tình trạng thiêng liêng của ta. Kinh Thánh nói rõ:
Anh em hãy thú tội với nhau và cầu nguyện cho nhau để được cứu thoát. Vì lời cầu xin tha thiết của người công chính rất có hiệu lực.
— Gc 5,16 (CGKPV)
Khi ta sống trong tội trọng, ta tự đặt mình xa cách Thiên Chúa; sự xa cách ấy làm giảm lòng tin tưởng và sức nặng thiêng liêng của lời cầu. Ngược lại, khi ta sống trong ơn nghĩa Chúa (state of grace — tình trạng kết hợp với Chúa, không mắc tội trọng), lời cầu nguyện nên hiệu quả hơn. Đây là nguyên tắc Kinh Thánh mà Sách Giáo Lý nhắc lại: "Ai làm theo ý Thiên Chúa, thì Ngài nhậm lời kẻ ấy" (x. ; Ga 9,31).
3. Chính vì thế, lời cầu nguyện của các thánh trên trời rất mạnh. Các ngài kết hợp trọn vẹn với Thiên Chúa — không còn tội lỗi, không còn ích kỷ, ý muốn hoàn toàn hợp với ý Chúa. Nhờ sự gần gũi tuyệt đối ấy, lời chuyển cầu (intercession) của các ngài mang sức nặng thiêng liêng rất lớn. Sách Giáo Lý dạy: "vì được gắn bó mật thiết hơn với Đức Kitô, các Thánh trên trời củng cố Hội Thánh cách vững vàng hơn" (x. ; 2635).
Vậy điều này không có nghĩa Thiên Chúa bỏ qua lời người tội lỗi — Người vẫn nghe và vẫn có thể đáp lời. Nhưng nó giải thích vì sao ta được ích lợi rất nhiều khi xin những người thánh thiện — nhất là các thánh trên trời, đã nên trọn lành — cầu nguyện cho mình. Xin các ngài cầu thay không phải để "qua mặt" Chúa, mà vì lời cầu của người công chính thật sự có sức mạnh trước mặt Người. (Xem thêm Đức Kitô là Đấng Trung Gian duy nhất ở phần liên quan.)