Hỏi Đáp Công Giáo
‹ Thuộc loạt bài:Part of: Cựu Ước cho phép chế độ nô lệ — sao một điều vô đạo đức như thế lại được Thiên Chúa chấp nhận?

Xuất Hành 21,7-11 cho phép bán con gái làm nô lệ — sao lại có thể như thế?

Phản đối

Xuất Hành 21,7 nói người ta có thể "bán con gái làm nàng hầu", mà lại còn ghi rõ cô "không được ra đi như các nô lệ nam". Bán chính con gái mình đi — còn gì vô nhân đạo hơn?

Bí quyết ở đây là đọc cả đoạn 21,7-11, chứ đừng dừng ở một mình câu 7. Khi đọc hết, ta thấy đây không phải chế độ nô lệ mua-đứt-bán-đoạn, mà là một thu xếp hôn nhân được luật bảo vệ cho con gái của một gia đình cùng quẫn — và được rào chắn bằng những bảo vệ khác thường so với thế giới cổ đại.

Bối cảnh: trong một nền kinh tế sinh tồn, hay đói kém, một người cha không còn gì có thể gả con gái vào một gia đình khá giả hơn để làm tôi tớ kiêm vợ (thường là vợ của chủ hoặc con trai chủ). Khắc nghiệt theo mắt chúng ta — nhưng cái thay thế cho một gia đình sắp chết đói thường còn tệ hơn nhiều. Vấn đề không phải "luật này bịa ra chuyện đó", mà là luật can thiệp vào một hoàn cảnh đã có sẵn để bảo vệ người yếu nhất trong đó: cô gái.

Hãy xem những bảo vệ mà luật đặt ra ():

  • Nếu cô không vừa ý chủ, chủ phải cho chuộc, và không được bán cô cho người nước ngoài, "vì như vậy là phản bội người con gái đó" (x. ). Cô không phải một món hàng để sang tay.
  • Nếu chủ dành cô cho con trai mình, thì phải xử với cô "theo luật áp dụng cho con gái của mình" (x. ) — như một người con gái trong nhà, không phải một nô lệ.
  • Nếu chủ cưới thêm người khác, chủ không được cắt giảm lương thực, quần áo và quyền làm vợ của cô (x. ).
  • Và nếu chủ không giữ đủ ba điều đó, thì "nàng được ra đi, khỏi cần trả tiền trả bạc" (x. ) — cô ra đi tự do, chẳng nợ nần gì.

Vậy chính câu "cô không được ra đi như các nô lệ nam" (c.7) không có nghĩa cô ít quyền hơn — mà ngược lại. Nó có nghĩa: thân phận của cô là một mối dây hôn nhân, chứ không phải một hợp đồng lao động sáu năm; và luật bảo vệ cô bên trong mối dây ấy — buộc phải cưới, phải nuôi, phải tôn trọng, nếu không thì phải thả tự do. Thay vì cho phép lạm dụng, đoạn này kìm hãm quyền của người cha và người chủ trên một cô gái không có ai che chở.

Đây vẫn chưa phải lý tưởng Tin Mừng — một thế giới không còn cần đến những thu xếp như vậy. Nhưng nó là luật đi vào một nền kinh tế tàn nhẫn và kéo nền kinh tế ấy về phía bảo vệ con người. (Cách đọc chung cho mọi đoạn khó loại này nằm ở bài đầu chủ đề.)

THAM CHIẾUREFERENCES
Vẫn còn thắc mắc? Hỏi tiếp trongStill have a question? Ask it in Xóm Đạo Nhỏ →

Trích dẫn Kinh Thánh theo bản dịch của Nhóm Phiên Dịch Các Giờ Kinh Phụng Vụ.