Xuất Hành 21,20-21 nói nếu chủ đánh nô lệ chết ngay thì bị phạt, nhưng nếu nó "còn sống được một hai ngày" rồi mới chết thì chủ không bị gì, "vì chủ đã bỏ tiền ra mua nó". Coi mạng người như tiền bạc — sao gọi là luật của Chúa được?
Đây là đoạn khó nhất trong ba đoạn, và nó đáng được đọc thành thật — không tô vẽ. Ta hãy nhìn cả hai vế.
Vế thứ nhất, điều mà luật này làm được mà cả thế giới cổ đại không làm: nó biến việc giết nô lệ thành một tội. "Nếu có ai lấy gậy đánh tôi tớ… làm cho nó chết ngay dưới tay mình, thì nó phải được báo oán" (x. ). Trong các bộ luật chung quanh — và trong chế độ nô lệ da đen nhiều thế kỷ sau — một người chủ có thể đánh chết nô lệ mình mà không chịu hình phạt nào. Ở đây thì không: mạng sống của nô lệ được luật che chở chống lại chính chủ của nó. Với thời ấy, đó là một điều gây sững sờ — luật nói rằng một nô lệ là một con người, mà cái chết của nó phải bị đòi nợ.
Vế thứ hai, câu khó — và ta nhìn thẳng vào nó. Nếu nô lệ còn lay lắt "một hai ngày" rồi mới chết, thì chủ không bị báo oán, "vì chủ đã bỏ tiền ra mua nó" (x. ). Đúng là câu này còn coi nô lệ một phần như tài sản: luật giả định người chủ không cố ý giết (vì chẳng ai cố ý phá huỷ chính "vốn liếng" của mình), nên phần thiệt hại kinh tế chủ tự gánh lấy. Cái ngôn ngữ "tài sản" ấy là có thật, và nó đúng là loại điều mà Hội Thánh gọi là những yếu tố "bất toàn và tạm thời" của Cựu Ước (x. ): một giới hạn đặt trên bạo lực chết người, nhưng vẫn còn mang những giả định của một nền kinh tế nô lệ. Nó không phải lý tưởng của Thiên Chúa; nó là một cái sàn chặn dưới một tập tục tàn bạo, trên con đường đi tới chỗ xoá bỏ chính tập tục ấy.
Và để ý vì sao bạn thấy câu 21 chướng tai. Bạn thấy nó chướng vì bạn đã tin rằng mạng một người nô lệ đáng giá đúng bằng mạng một người tự do. Tốt — Tin Mừng cũng tin y như vậy (; con người mang hình ảnh Thiên Chúa). Nhưng niềm tin đó là đích đến của câu chuyện Kinh Thánh, chứ không phải tiền đề của nền văn hoá thời ấy. Câu 20 là vết nứt đầu tiên trên bức tường: giữa một thế giới coi nô lệ là đồ vật, luật dám nói nó là một con người mà cái chết phải được đòi nợ. Cả tiến trình còn lại chỉ là mở rộng vết nứt ấy — cho tới khi Hội Thánh kết án dứt khoát mọi hình thức nô lệ (). (Xem bài đầu chủ đề cho cả tiến trình đó.)
Trích dẫn Kinh Thánh theo bản dịch của Nhóm Phiên Dịch Các Giờ Kinh Phụng Vụ.