Có một chi tiết trong lễ Vượt Qua của người Do Thái — "chén thứ tư" — hé lộ điều này: Bữa Tiệc Ly và cái chết trên thập giá không phải hai biến cố tách rời, mà là một lễ Vượt Qua, một duy nhất. Đây là một cách đọc mà nhiều người thấy sáng lên (gắn với các học giả như Brant Pitre và Scott Hahn); xin trình bày, và để ý đâu là bản văn chắc chắn, đâu là cách đọc.
Trước hết, lễ Vượt Qua có bốn chén rượu. Theo truyền thống Do Thái (Mishnah, Pesachim 10), bữa tiệc Vượt Qua được cử hành qua bốn chén rượu, ứng với bốn lời hứa giải phóng của Thiên Chúa trong sách Xuất Hành: "Ta sẽ cứu… sẽ giải thoát… mà chuộc các ngươi lại… Ta sẽ nhận các ngươi làm dân riêng của Ta" (x. ). Và Bữa Tiệc Ly chính là một bữa tiệc Vượt Qua — nơi Chúa Giêsu "ban cho lễ Vượt Qua của người Do Thái ý nghĩa dứt khoát" (x. ).
Bây giờ để ý một điều lạ: Chúa Giêsu dừng lại trước chén thứ tư. Tại bàn tiệc, Người cầm "chén chúc tụng" — tức chén thứ ba (x. ) — và biến nó thành Máu Người. Nhưng rồi Người tuyên bố:
Thầy bảo thật anh em: chẳng bao giờ Thầy còn uống sản phẩm của cây nho nữa, cho đến ngày Thầy uống thứ rượu mới trong Nước Thiên Chúa.
— (CGKPV)
Rồi "hát thánh vịnh xong, Đức Giêsu và các môn đệ ra núi Ôliu" (). Người không uống chén thứ tư. Bữa Vượt Qua bị bỏ dở dang.
Và trên thập giá, Người vẫn khước từ rượu — cho đến giây phút cuối cùng. Khi bị đóng đinh, người ta trao rượu pha mộc dược, "nhưng Người không uống" (). Mãi đến cùng, Người mới nói "Tôi khát!" () — và lần này Người nhận lấy:
Ở đó, có một bình đầy giấm. Người ta lấy miếng bọt biển có thấm đầy giấm, buộc vào một nhành hương thảo, rồi đưa lên miệng Người. Nhắp xong, Đức Giê-su nói: "Thế là đã hoàn tất!"
— (CGKPV)
Hãy để ý ba điều. Một, chính "nhành hương thảo" (hyssop) ấy là loại cây dùng để bôi máu chiên Vượt Qua lên khung cửa nhà (x. ) — một tiếng vọng Vượt Qua ngay tại thập giá. Hai, đến giờ Người mới uống chén rượu cuối. Ba, rồi Người nói "Thế là đã hoàn tất".
Đây là điểm mấu chốt của cách đọc này: "đã hoàn tất" không chỉ có nghĩa "đời tôi đã hết". Nó cũng là lời kết của bữa tiệc Vượt Qua đã khởi sự nơi Bàn Tiệc Ly — Chúa Giêsu uống chén thứ tư, chén cuối cùng, trên thập giá. Nghĩa là Bữa Tiệc Ly không kết thúc ở bàn ăn; nó kết thúc trên đồi Canvê. Bàn tiệc và thập giá là một lễ Vượt Qua. Như một học giả tóm lại: qua Bữa Tiệc Ly, Chúa Giêsu biến thập giá thành một lễ Vượt Qua; và qua thập giá, Người biến Bữa Tiệc Ly thành một hy tế.
Điều này soi sáng chính giáo lý của Hội Thánh về Thánh Lễ. Sách Giáo Lý dạy: vì là việc tưởng niệm cuộc Vượt Qua của Đức Kitô, Thánh Thể cũng là một hy tế; khi Hội Thánh cử hành Thánh Thể, hy tế Đức Kitô đã dâng "một lần thay cho tất cả" trên thập giá vẫn hiện diện mãi (x. ). Nên Thánh Lễ không phải một hy tế mới hay một hy tế lặp lại, mà chính là một hy tế của thập giá — vốn là phần kết của Bàn Tiệc Ly — được làm cho hiện diện. (Xem thêm Thánh Lễ có phải hy tế lặp lại không? và bài đầu chủ đề.)
Một lời lưu ý cho trung thực: việc xác định "chén thứ tư = giây phút trên thập giá" là một cách đọc đầy sức thuyết phục, chứ không phải một buộc phải tin. Điều Hội Thánh dạy chắc chắn là: Bàn Tiệc Ly, thập giá và Thánh Lễ là một hy tế duy nhất. Cách đọc "chén thứ tư" chỉ làm cho chân lý ấy sáng lên cách đẹp đẽ.
Trích dẫn Kinh Thánh theo bản dịch của Nhóm Phiên Dịch Các Giờ Kinh Phụng Vụ.