Giả thuyết ảo giác tập thể không đứng vững, vì nó đi ngược lại chính bản chất của ảo giác.
Ảo giác là hiện tượng cá nhân, không phải tập thể. Nó giống như một giấc mơ: mỗi người "thấy" một thứ riêng, sinh ra từ tâm trí riêng của mình, nên không thể có chuyện nhiều người cùng lúc thấy y hệt một người, nghe cùng những lời, cùng chạm vào, cùng ăn với người ấy. Vậy mà Kinh Thánh ghi lại Chúa Giêsu hiện ra với nhóm môn đệ, với hơn năm trăm người một lượt, nhiều lần trong suốt bốn mươi ngày, ở nhiều hoàn cảnh khác nhau. Không một cơ chế ảo giác hay "thôi miên tập thể" nào tạo ra được một trải nghiệm chung, nhất quán, kéo dài như thế.
Còn một điểm nữa mà ảo giác không giải thích được: sự biến đổi tận gốc của các nhân chứng. Nếu chỉ là ảo giác, tại sao nó lại thay đổi hoàn toàn cuộc đời họ — từ những con người sợ hãi trốn tránh thành những chứng nhân can đảm, sẵn sàng chịu tử đạo? Và tại sao, dù việc loan báo Chúa sống lại đầy nguy hiểm, Kitô giáo vẫn lan rộng nhanh chóng qua nhiều thế kỷ? Người ta không đánh đổi mạng sống vì một ảo ảnh mơ hồ. Lời giải thích hợp lý hơn nhiều là: họ biết mình đã thật sự thấy điều gì đó, và thật sự tin vào điều đó.
Sách Giáo Lý nói thẳng điều này: đức tin của các Tông Đồ vào sự Phục Sinh không phải là sản phẩm của một tâm lý cả tin hay một cơn phấn khích tập thể. Trái lại, ban đầu chính họ còn hoài nghi, tưởng là thấy ma, và phải được thuyết phục trước bằng chứng cụ thể; đức tin của họ nảy sinh từ một cuộc gặp gỡ thực sự với Đấng Phục Sinh (x. , 643).
Nói cách khác, giả thuyết ảo giác đòi ta tin một điều tâm lý học chưa từng ghi nhận — một ảo giác tập thể, chi tiết, kéo dài, đủ sức khiến hàng trăm người sẵn sàng chết — chỉ để tránh kết luận đơn giản hơn: rằng họ đã gặp một người thật sự sống lại.