Hỏi Đáp Công Giáo
Thuộc loạt bài:Part of: Có bằng chứng nào cho thấy Chúa Giêsu thật sự đã sống lại không?
Bằng chứng & Lịch sửEvidence & HistoryPhục SinhResurrectionKinh ThánhBibleLịch sử Hội ThánhChurch historyNguồn sử liệu

Mọi bằng chứng về sự sống lại đều lấy từ Kinh Thánh cả — chỉ một nguồn thôi mà, sao đáng tin?

Có hai điều cần làm rõ ở đây, và cả hai đều làm suy yếu phản đối này.

Thứ nhất, "Kinh Thánh" không phải là một nguồn. Kinh Thánh không phải một quyển sách của một tác giả, mà là một tuyển tập gồm nhiều sách do nhiều tác giả khác nhau viết ở những thời điểm và địa điểm khác nhau. Riêng về sự sống lại, ta có nhiều chứng từ độc lập: các thư của thánh Phaolô (rất sớm), bốn sách Tin Mừng, và sách Công Vụ Tông Đồ. Hầu hết các học giả — dù có tín ngưỡng hay không — đều xem những văn bản này là tư liệu lịch sử thuộc hàng quan trọng nhất từ thế kỷ thứ nhất, chứ không gộp chung thành "một nguồn". (Chủ đề độ tin cậy lịch sử của các văn bản này được bàn kỹ trong loạt bài liên quan bên dưới.)

Thứ hai, có cả những nguồn ngoài Kinh Thánh. Hai sử gia không theo Kitô giáo là TacitusJosephus — cả hai đều không tin Chúa Giêsu — đã xác nhận những dữ kiện then chốt: Chúa Giêsu là nhân vật có thật, bị đóng đinh dưới thời tổng trấn Philatô, và các môn đệ vẫn tiếp tục loan báo Ngài sống lại. Những sử gia này chẳng có lợi lộc gì khi bịa ra một câu chuyện có lợi cho Kitô giáo — họ trung lập, thậm chí có phần ác cảm — nên chứng từ của họ càng đáng tin.

Cần nói cho công bằng: các nguồn ngoài Kinh Thánh không trực tiếp "chứng minh" sự sống lại; điều họ xác nhận là Chúa Giêsu có thật, đã bị xử tử, và ngay từ rất sớm các môn đệ đã công khai rao giảng Ngài sống lại. Nói cách khác, chúng loại bỏ giả thuyết "toàn bộ câu chuyện chỉ là huyền thoại nội bộ ra đời muộn màng".

Sách Giáo Lý nhắc rằng nền tảng của niềm tin Phục Sinh là chứng từ của các Tông Đồ — những người đã thực sự gặp Đấng Phục Sinh, chứ không phải một câu chuyện được dựng lên (x. , 639). Chứng từ nội bộ ấy, khi được các nguồn độc lập bên ngoài chống đỡ ở những điểm kiểm chứng được, tạo thành một bức tranh vững hơn nhiều so với ấn tượng "chỉ có mỗi Kinh Thánh nói vậy".

THAM CHIẾUREFERENCES
NGUỒN THAM KHẢOSOURCES
  • Tacitus, Biên niên sử (Annals) 15.44
  • Flavius Josephus, Cổ sử Do Thái (Antiquities of the Jews) 18.3.3; 20.9.1