Sao người Tin Lành không tin có luyện ngục? Có phải Công giáo tự bịa ra?

Đây là một trong những chỗ khác biệt lớn giữa Công giáo và Tin Lành, nên xin trả lời thẳng vào từng ý.

Thứ nhất, về sách Macabê: đây là chuyện bộ Kinh Thánh gồm những sách nào, chứ không phải chuyện ai "thêm" hay "bớt" theo ý mình. Sách 2 Macabê — nơi có câu "dâng lễ tế đền tạ cho những người đã chết, để họ được giải thoát khỏi tội lỗi" (2 Mcb 12,46) — thuộc nhóm sách đệ nhị quy điển (deuterocanonical) mà Công giáo vẫn luôn nhận là Kinh Thánh. Các sách này có trong bản Bảy Mươi (Septuagint) — tức bộ Cựu Ước bằng tiếng Hy Lạp mà chính Hội Thánh thời các Tông Đồ đã dùng. Mãi đến thời Cải Cách (thế kỷ 16), các nhà Cải Cách mới gạt những sách này ra khỏi Cựu Ước của họ. Nói cách khác: không phải Công giáo "thêm" sách Macabê vào, mà phía Tin Lành đã bỏ nó ra. Cho nên câu "Kinh Thánh của tôi không có" tự nó chẳng chứng minh được gì về luyện ngục — nó chỉ cho thấy hai bên đang cầm hai bộ Cựu Ước khác nhau.

Thứ hai, dù gác sách Macabê sang một bên, giáo lý này vẫn đứng vững trên phần Kinh Thánh mà cả hai bên đều nhận. Thánh Phaolô — trong thư 1 Côrintô mà người Tin Lành cũng công nhận — nói tới người "được cứu, nhưng như thể băng qua lửa" (1 Cr 3,15); và chính Chúa Giêsu nói có tội "chẳng được tha, cả đời này lẫn đời sau" (Mt 12,32), hàm ý một sự tha thứ và thanh luyện còn có thể xảy ra sau khi chết. Luyện ngục không treo trên một câu Macabê duy nhất.

Thứ ba, về chuyện "bịa ra để bán ân xá": đây là lẫn lộn giữa một giáo lý và một sự lạm dụng cách nhau hơn ngàn năm. Việc cầu nguyện cho người chết đã có từ những thế kỷ đầu — rất lâu trước khi có bất kỳ vụ bê bối ân xá nào. Chẳng hạn, vào thế kỷ thứ 4, thánh Augustinô đã cầu nguyện cho mẹ mình là bà Mônica, đúng như lời bà trăng trối xin ông nhớ đến bà nơi bàn thờ Chúa, dù ông ở đâu đi nữa (x. Tự Thuật, quyển IX). Những lạm dụng quanh việc bán ân xá ở thế kỷ 16 là một sai lầm có thật của một số người — và Hội Thánh đã sửa — nhưng lạm dụng một điều thì không xoá bỏ chính điều đó (về chuyện này, xem Ân xá là gì — có phải "mua ơn tha tội"?). Bản thân giáo lý luyện ngục có trước, và đứng độc lập với, những lạm dụng ấy.

Nói gọn: người Tin Lành không tin luyện ngục chủ yếu vì hai lẽ — (1) họ dùng một bộ Cựu Ước không có sách Macabê, và (2) họ theo nguyên tắc "chỉ Kinh Thánh" nên loại bỏ những gì họ cho là chỉ dựa vào Thánh Truyền. Nhưng luyện ngục không phải chuyện Công giáo bịa: nó có nền trong Kinh Thánh (kể cả phần chung hai bên đều nhận), có trong thực hành của Hội Thánh ngay từ đầu (x. GLHTCG 1032), và đã được các Công đồng chung xác định.