Hỏi Đáp Công Giáo
Thuộc loạt bài:Part of: Tại sao Hội Thánh cần một vị Giáo hoàng, trong khi Chúa Kitô mới là Đầu?
Hội ThánhThe ChurchQuyền Giáo hoàngPapacyThẩm quyềnAuthorityPhản đối của Tin LànhProtestant objectionsTảng đá

"Tảng đá" mà Chúa xây Hội Thánh có phải là Phêrô không? Chẳng phải tiếng Hy Lạp phân biệt Petros với petra sao?

Trước hết, phản đối này nói gì? Trong câu "Anh là Phêrô, trên tảng đá này Thầy sẽ xây Hội Thánh" (Mt 16,18), bản Tân Ước tiếng Hy Lạp dùng hai từ hơi khác nhau: Petros (tên ông Phêrô) và petra ("tảng đá"). Một số anh em Tin Lành lập luận rằng hai từ này khác nghĩa — Petros là "hòn đá nhỏ", còn petra là "tảng đá lớn" — nên khi Chúa Giêsu nói xây Hội Thánh trên "petra", Ngài không có ý xây trên chính con người Phêrô (hòn đá nhỏ), mà trên một điều khác (chẳng hạn lời tuyên xưng đức tin của ông, hoặc chính Chúa Kitô). Nói cách khác, họ dùng sự khác biệt chữ nghĩa trong tiếng Hy Lạp để tách "tảng đá" ra khỏi con người Phêrô.

Có — chính Phêrô là tảng đá ấy. Chúa Giêsu tuyên bố ngay khi đổi tên ông:

Còn Thầy, Thầy bảo cho anh biết: anh là Phê-rô, nghĩa là Tảng Đá, trên tảng đá này, Thầy sẽ xây Hội Thánh của Thầy, và quyền lực tử thần sẽ không thắng nổi.

Mt 16,18 (CGKPV)

Về chuyện Petros / petra: Chúa Giêsu nói tiếng Aram, không phải tiếng Hy Lạp. Trong tiếng Aram, câu ấy là: "Anh là Kepha, và trên Kepha này Thầy sẽ xây Hội Thánh" — cùng một từ ở cả hai chỗ. Khi thánh Mátthêu dịch sang Hy Lạp, ông gặp một điều mà tiếng Việt không có: tiếng Hy Lạp gán cho mỗi danh từ một "giống" ngữ pháp — hoặc "giống đực" (masculine) hoặc "giống cái" (feminine), tương tự tiếng Pháp. Vì thế ông buộc phải dùng dạng "giống đực" Petros làm tên một người đàn ông (một tên nam không thể mang đuôi "giống cái"), còn "tảng đá" vốn là danh từ chung "giống cái" petra. Đó chỉ là văn phạm Hy Lạp bình thường, không phải một sự phân biệt về ý nghĩa (đá nhỏ / đá lớn).

Chính mạch văn của câu cũng nói lên điều đó. Chúa Giêsu nói thẳng với Phêrô ở ngôi thứ hai: "Anh là Tảng Đá, và trên tảng đá này Thầy sẽ xây Hội Thánh." Cách hiểu tự nhiên nhất của "tảng đá này" là người vừa được đặt tên "Đá" ngay trong cùng câu — tức Phêrô. Sẽ rất vô lý nếu Chúa vừa đổi tên ông Simon thành "Đá", rồi trong cùng một hơi thở lại bảo Người sẽ xây Hội Thánh trên một tảng đá khác. Câu văn chỉ liền mạch nếu "tảng đá" chính là Phêrô.

Quan trọng hơn là việc đổi tên. Trong Cựu Ước, khi Thiên Chúa đổi tên một người, đó luôn là dấu chỉ của một căn tính và sứ mạng mới trong giao ước:

Người ta sẽ không còn gọi tên ngươi là Áp-ram nữa, nhưng là Áp-ra-ham, vì Ta đặt ngươi làm cha của vô số dân tộc.

St 17,5 (CGKPV)

Người ta sẽ không gọi tên ngươi là Gia-cóp nữa, nhưng là Ít-ra-en…

St 32,29 (CGKPV)

Chúa Giêsu làm y như vậy với ông Simon: Người đổi tên ông thành Phêrô ("Đá") đúng vào lúc hứa xây Hội Thánh trên ông và trao chìa khóa cho ông. Đây không phải một biệt danh tình cờ, mà là một hành vi giao ước.

Vậy còn "Đá Góc"? Đúng, chính Chúa Kitô là Đá Góc. Nhưng thú vị là câu Kinh Thánh khẳng định điều đó cũng gọi các Tông đồ là nền móng:

…đã được xây dựng trên nền móng là các Tông Đồ và ngôn sứ, còn đá tảng góc tường là chính Đức Ki-tô Giê-su.

Ep 2,20 (CGKPV)

Vậy không hề mâu thuẫn: các Tông đồ cùng nhau làm nền móng, Đức Kitô là Đá Góc giữ tất cả lại, và Phêrô nhận một vai trò riêng biệt trong nền móng ấy (x. 1 Pr 2,4-8). Sách Giáo Lý nói gọn: "Chúa đã đặt một mình ông Simon, mà Người đặt tên là Phêrô, làm đá tảng của Hội Thánh Người" (x. ; x. 552).

Nhưng nhiều anh em Tin Lành sẽ phản đối rằng "tảng đá" không phải là chính con người Phêrô, mà chỉ là lời tuyên xưng đức tin của ông. Bài kế tiếp trả lời đúng câu hỏi đó: Tảng đá là Phêrô, hay chỉ là lời tuyên xưng đức tin của ông?

THAM CHIẾUREFERENCES
Mt 16,18St 17,5St 32,29Ep 2,20
Bạn đang đọc điều này với tư cách một người Tin Lành? Có một trang được viết cho bạn — về những gì chúng ta cùng tin, và những gì còn khác biệt.Reading this as a Protestant? There’s a page written for you — on what we share, and where we differ.Công Giáo và Tin LànhCatholic and Protestant