Số 16 · Công đồng Trung Cổ
Công đồng Constance
1414–1418
Công đồng chung thứ mười sáu · chấm dứt cuộc Đại Ly Giáo Tây phương
Việc thường xuyên cử hành các công đồng chung là phương thế đặc biệt để canh tác cánh đồng của Chúa và tiêu diệt gai góc, bụi rậm và cỏ dại — tức là các lạc giáo, sai lầm và ly giáo — cùng mang lại một mùa gặt dồi dào nhất.
Sắc lệnh Frequens, Công đồng Constance, khóa 39 (09/10/1417)
Bối cảnh
Đầu thế kỷ XV, Hội Thánh Tây phương rơi vào khủng hoảng chưa từng có: cuộc Đại Ly Giáo. Có tới ba người cùng tự xưng là Giáo hoàng — một ở Rôma, một ở Avignon, một thuộc dòng Pisa — mỗi vị có phe ủng hộ riêng, khiến cả châu Âu Kitô giáo hoang mang không biết ai là Giáo hoàng thật.
Dưới sức thúc của hoàng đế Sigismunđô (Sigismund), công đồng họp tại Constance từ năm 1414. Sau nhiều nỗ lực, hai vị từ nhiệm hoặc bị truất, người thứ ba bị bãi bỏ; và để cuộc bầu cử có giá trị trọn vẹn, Giáo hoàng hợp pháp Grêgôriô XII đã chính thức cho phép triệu tập công đồng rồi mới thoái vị. Năm 1417, công đồng bầu Giáo hoàng Máctinô V, chấm dứt cuộc ly giáo.
Constance cũng lên án các sai lầm của Gioan Wycliffe và của Gioan Hus (Jan Hus) — Hus bị trao cho chính quyền và bị thiêu năm 1415. Công đồng còn ban sắc lệnh “Haec Sancta” chủ trương công đồng có quyền trên cả Giáo hoàng (thuyết công đồng), một lập trường mà Hội Thánh về sau không nhìn nhận là giáo huấn đức tin.
Liên hệ Giáo Lý
Năm1414–1418
Nơi họpConstance, Đức
Kết quả chínhBầu Giáo hoàng Máctinô V
Bối cảnhĐại Ly Giáo Tây phương (1378–1417)
Cũng lên ánSai lầm của Wycliffe và Hus
Chủ đềKết thúc ly giáo · hiệp nhất · cải tổ
Văn kiện chính
01Sắc lệnh bầu Giáo hoàng Máctinô V1417
02Lên án 45 điều của Wycliffe và các điều của Hus1415
03Sắc lệnh cải tổ định kỳ triệu tập công đồngFrequens1417
Constance đã cứu Hội Thánh khỏi sự chia rẽ, nhưng thành quả bền vững của nó là sự hiệp nhất được tái lập nơi một Giáo hoàng duy nhất — chứ không phải thuyết công đồng, điều mà các công đồng sau và Vaticanô I đều gạt bỏ.
Góc hộ giáo
Vấn đáp hộ giáo
Ba người cùng làm Giáo hoàng một lúc — chẳng phải điều đó phá hủy niềm tin vào sự kế vị của thánh Phêrô sao?
Đó là một khủng hoảng nặng nề, nhưng không phá hủy sự kế vị. Trong ba người, chỉ một là Giáo hoàng hợp pháp — dù lúc ấy khó xác định ai; hai người kia là “ngụy Giáo hoàng”. Sự kế vị của thánh Phêrô không dựa vào việc lúc nào tín hữu cũng biết chắc ai là Giáo hoàng thật, mà dựa vào lời hứa của Chúa Kitô rằng Hội Thánh sẽ không bị sự dữ thắng thế (x. Mt 16,18). Constance chính là bằng chứng: giữa hỗn loạn, Hội Thánh vẫn tìm được đường trở về một Giáo hoàng duy nhất và không tan rã. Chuỗi kế vị được nối lại nơi Máctinô V và tiếp tục đến hôm nay.
Nguồn ảnh
Công đồng Constance, biên niên sử của Ulrich von Richental. Wikimedia Commons, phạm vi công cộng.