Số 13 · Công đồng Trung Cổ
Công đồng Lyon I
1245
Công đồng chung thứ mười ba · truất phế hoàng đế Fêđêricô II
Chúng tôi tuyên bố ông ấy bị truất khỏi mọi vinh dự và phẩm vị… và giải thoát mọi người từng thề trung thành với ông khỏi lời thề ấy.
Sắc lệnh truất phế hoàng đế Fêđêricô II, 1245
Bối cảnh
Giữa thế kỷ XIII, Hội Thánh lâm vào cuộc xung đột gay gắt với hoàng đế Fêđêricô II (Frederick II) nhà Hôhenstaufen. Bị hoàng đế uy hiếp ngay tại Ý, Giáo hoàng Innôxentê IV phải trốn khỏi Rôma và triệu tập công đồng chung tại Lyon, trên đất Pháp, xa tầm với của quân đội hoàng gia.
Công đồng họp năm 1245 với khoảng 150 giám mục. Đỉnh điểm là việc Giáo hoàng long trọng ra vạ tuyệt thông và tuyên bố truất phế Fêđêricô II, giải thoát các thần dân khỏi lời thề trung thành với ông — một trong những khẳng định mạnh mẽ nhất thời Trung Cổ về quyền của Hội Thánh trước quyền lực trần thế.
Ngoài vụ hoàng đế, công đồng còn báo động về ba mối nguy của thời đại: đất thánh Giêrusalem vừa thất thủ (1244), mối đe dọa của quân Mông Cổ đang tràn tới, và cuộc ly giáo với Đông phương. Công đồng kêu gọi một cuộc Thập Tự Chinh mới và ban hành các khoản cải tổ kỷ luật giáo sĩ.
Liên hệ Giáo Lý
Năm1245
Nơi họpLyon, Pháp
Triệu tậpGiáo hoàng Innôxentê IV
Giáo hoàngInnôxentê IV
Số nghị phụ≈ 150 giám mục
Chủ đềTruất phế hoàng đế · Thập Tự Chinh · cải tổ
Văn kiện chính
01Sắc lệnh truất phế Fêđêricô IIAd apostolicae dignitatis1245
02Các khoản cải tổ kỷ luật (22 hiến chế)1245
03Lời kêu gọi Thập Tự Chinh và cứu viện Đất ThánhAfflicti corde1245
Lyon I chủ yếu là một công đồng kỷ luật và chính trị hơn là tín lý: nó không định tín điều mới, nhưng cho thấy Hội Thánh thời Trung Cổ tự hiểu mình có quyền phán xét cả hoàng đế khi công ích của đức tin bị đe dọa.
Góc hộ giáo
Vấn đáp hộ giáo
Công đồng truất phế cả một hoàng đế — chẳng phải đó là bằng chứng Hội Thánh ham quyền lực chính trị sao?
Cần đọc biến cố trong bối cảnh của nó. Thời Trung Cổ, quyền đạo và quyền đời đan xen đến mức một vị vua thường được xức dầu và thề bảo vệ Hội Thánh; khi Fêđêricô II công khai bội thề và bách hại Hội Thánh, Giáo hoàng hành động như trọng tài luân lý mà cả thời ấy công nhận. Điều đó không phải là bản chất bất biến của Hội Thánh: chính Chúa Giêsu dạy “Của Xêda, trả về Xêda; của Thiên Chúa, trả về Thiên Chúa” (Mt 22,21), và Vaticanô II khẳng định cộng đoàn chính trị và Hội Thánh độc lập với nhau trong lĩnh vực riêng (x. Gaudium et Spes 76). Lyon I phản ánh một giai đoạn lịch sử, không phải một tín điều buộc phải tin.
Nguồn ảnh
Chân dung Giáo hoàng Innôxentê IV. Wikimedia Commons, phạm vi công cộng.