Số 18 · Công đồng Trung Cổ
Công đồng Latêranô V
1512–1517
Công đồng chung thứ mười tám · linh hồn bất tử và lời kêu gọi cải tổ
Linh hồn không những thật sự, tự nó và theo bản chất là mô thể của thân xác… mà còn bất tử.
Hiến chế “Apostolici regiminis”, 1513
Bối cảnh
Năm 1512, Giáo hoàng Giuliô II (Julius II) triệu tập công đồng chung tại Đền Latêranô ở Rôma, một phần để đáp lại một “công đồng” ly khai do vài Hồng y và vua nước Pháp dựng lên tại Pisa. Công đồng tiếp tục dưới thời Giáo hoàng kế nhiệm là Lêô X và kéo dài đến năm 1517.
Đóng góp tín lý bền vững nhất của Latêranô V là hiến chế “Apostolici regiminis” (1513): trước các triết gia thời Phục Hưng cho rằng linh hồn chết theo thân xác hoặc mọi người chỉ chung một trí khôn duy nhất, công đồng long trọng định tín rằng linh hồn thiêng liêng của mỗi người thì bất tử và mang tính cá vị — mỗi người một linh hồn riêng.
Công đồng cũng bác bỏ thuyết công đồng, tái khẳng định quyền tối thượng của Giáo hoàng, và soạn thảo nhiều đề nghị cải tổ Hội Thánh. Nhưng các cải tổ ấy phần lớn nằm trên giấy; công đồng bế mạc tháng Ba năm 1517, chỉ vài tháng trước khi Máctinô Luthêr công bố các luận đề mở đầu cuộc Cải Cách Thệ phản. Cơ hội canh tân đã bị bỏ lỡ.
Liên hệ Giáo Lý
Năm1512–1517
Nơi họpĐền Latêranô, Rôma
Triệu tậpGiáo hoàng Giuliô II
Giáo hoàngGiuliô II, rồi Lêô X
Định tín chínhLinh hồn bất tử và cá vị
Chủ đềLinh hồn bất tử · quyền Giáo hoàng · cải tổ
Văn kiện chính
01Hiến chế về linh hồn bất tửApostolici regiminis1513
02Bác bỏ “công đồng” Pisa và thuyết công đồngPastor aeternus1516
03Các sắc lệnh cải tổ Giáo triều và giáo sĩSupernae dispositionis1514
Định tín của Latêranô V về linh hồn bất tử được sách Giáo Lý trích lại (); nhưng lịch sử cũng ghi nhớ công đồng như một cơ hội cải tổ bị bỏ lỡ ngay trước thềm cuộc Cải Cách.
Góc hộ giáo
Vấn đáp hộ giáo
Nếu Hội Thánh biết mình cần cải tổ mà không làm, thì cuộc Cải Cách Thệ phản chẳng phải là điều chính đáng sao?
Công giáo thẳng thắn nhìn nhận rằng nhiều lạm dụng có thật đã kêu gào canh tân, và Latêranô V đã bỏ lỡ cơ hội ấy — chính các Giáo hoàng sau này cũng xin lỗi về những tội lỗi trong quá khứ của con cái Hội Thánh. Nhưng nhu cầu cải tổ về đời sống và kỷ luật thì khác với việc chối bỏ các chân lý đức tin. Cuộc Cải Cách không dừng ở việc sửa lạm dụng, mà đi tới chỗ bác bỏ những điều thuộc kho tàng đức tin — như bảy bí tích, Thánh Lễ là hy tế, quyền Giáo hoàng. Câu trả lời đúng đắn cho lạm dụng là thanh luyện Hội Thánh từ bên trong, như các thánh cải tổ và Công đồng Trentô đã làm, chứ không phải phá vỡ sự hiệp nhất mà Chúa Kitô cầu xin (x. Ga 17,21).
Nguồn ảnh
Chân dung Giáo hoàng Lêô X, tranh của Raffaello. Wikimedia Commons, phạm vi công cộng.