Số 3 · Công đồng tiên khởi
Công đồng Êphêsô
431
Công đồng chung thứ ba · Đức Maria là Mẹ Thiên Chúa
Nếu ai không tuyên xưng rằng Emmanuel thật sự là Thiên Chúa, và do đó Đức Trinh Nữ rất thánh là Mẹ Thiên Chúa (vì Mẹ đã sinh ra theo xác phàm Ngôi Lời Thiên Chúa đã làm người), thì người ấy phải bị loại trừ.
Thánh Cyrillô thành Alexandria, khoản thứ nhất trong Mười Hai Khoản Tuyệt Thông, được đọc vào biên bản Công đồng Êphêsô (431)
Bối cảnh
Nestôriô, thượng phụ Constantinôpôli, dạy rằng nơi Đức Kitô có hai ngôi vị tách biệt — con người Giêsu và Ngôi Lời Thiên Chúa — chỉ liên kết cách lỏng lẻo. Vì thế ông từ chối gọi Đức Maria là “Mẹ Thiên Chúa” (Theotokos), mà chỉ chấp nhận “Mẹ Đức Kitô”. Sai lạc này xé đôi con người duy nhất của Đức Kitô.
Thánh Cyrillô thành Alexandria dẫn đầu phía chống lại, được Giáo hoàng Cêlestinô I hậu thuẫn. Năm 431, hoàng đế Thêôđôxiô II triệu tập khoảng hai trăm giám mục về Êphêsô. Công đồng lên án Nestôriô và tuyên xưng rằng Đức Kitô là một ngôi vị duy nhất — Ngôi Lời đã làm người.
Từ đó, vì Đấng Đức Maria sinh ra là một ngôi vị Thiên Chúa, nên Mẹ thật là “Mẹ Thiên Chúa”. Tước hiệu này trước hết là một lời tuyên xưng về Đức Kitô. Tương truyền dân thành Êphêsô đã reo mừng rước các nghị phụ trên đường phố.
Liên hệ Giáo Lý
Năm431
Nơi họpÊphêsô (nay thuộc Thổ Nhĩ Kỳ)
Triệu tậpHoàng đế Thêôđôxiô II
Giáo hoàngThánh Cêlestinô I
Số giám mụckhoảng 200
Chống lạc thuyếtNestôriô
Văn kiện chính
01Án tuyên phế Nestôriô (22/06/431)431
02Thư thứ hai của thánh Cyrillô gửi NestôriôEpistola secunda ad Nestorium431
03Tám khoản giáo luật431
04Sắc lệnh khóa VI: không được lập tín biểu nào khác ngoài tín biểu Nicêa431
Công đồng Êphêsô không ban hành một định tín riêng về Đức Maria: công đồng bảo vệ tước hiệu Theotokos bằng cách phê chuẩn Thư thứ hai của thánh Cyrillô và kết án Nestôriô. Tước hiệu ấy sau đó đi vào lòng đạo đức bình dân — tuy nhiên lời kinh “Thánh Maria, Đức Mẹ Chúa Trời, cầu cho chúng con là kẻ có tội” là phần thêm vào kinh Kính Mừng muộn hơn rất nhiều, xuất hiện vào thế kỷ XV nơi thánh Bernarđinô Siêna và các đan sĩ Chartreux.
Góc hộ giáo
Vấn đáp hộ giáo
Gọi Đức Maria là “Mẹ Thiên Chúa” có phải là đặt Mẹ ngang hàng, hay có trước Thiên Chúa không?
Không. Tước hiệu không có nghĩa Đức Maria là nguồn gốc của thần tính hay hiện hữu trước Thiên Chúa. Nó chỉ nói rằng Người Con mà Mẹ cưu mang và sinh ra là một ngôi vị duy nhất, và ngôi vị ấy là Thiên Chúa. Mẹ là Mẹ Thiên Chúa xét theo nhân tính mà Ngôi Con đã nhận nơi Mẹ. Chối tước hiệu này tức là nói Đức Giêsu là hai ngôi vị — chính là sai lạc mà Êphêsô đã bác bỏ. Vì thế lời tuyên xưng ấy trước hết tôn vinh Đức Kitô.
Nguồn ảnh
Bích họa, Tu viện Ferapontov, kh. 1502. Wikimedia Commons, phạm vi công cộng.