Số 15 · Công đồng Trung Cổ
Công đồng Vienne
1311–1312
Công đồng chung thứ mười lăm · giải thể Dòng Hiệp sĩ Đền Thờ
Ai dám chủ trương rằng linh hồn có suy lý không phải tự nó và theo bản chất là mô thể của thân xác con người, thì phải bị coi là lạc giáo.
Hiến chế “Fidei catholicae”, Công đồng Vienne
Bối cảnh
Đầu thế kỷ XIV, Giáo hoàng cư ngụ tại Avignon và chịu áp lực nặng nề từ vua Philípphê IV nước Pháp. Trong bầu khí ấy, Giáo hoàng Clêmentê V triệu tập công đồng chung tại Vienne (miền nam nước Pháp) năm 1311–1312, phần lớn để giải quyết vụ Dòng Hiệp sĩ Đền Thờ mà nhà vua muốn tiêu diệt.
Vua Philípphê IV cáo buộc các Hiệp sĩ Đền Thờ đủ thứ tội — nhiều lời thú nhận có được là do tra tấn. Công đồng không kết án chính thức về giáo lý, nhưng vì lợi ích chung, Giáo hoàng giải thể Dòng bằng quyền tông tòa và chuyển tài sản của Dòng cho các Hiệp sĩ Bệnh Viện. Đây là một trong những chương gây tranh cãi nhất của lịch sử Trung Cổ.
Bên cạnh vụ Đền Thờ, công đồng đưa ra một xác quyết tín lý quan trọng và trường tồn: linh hồn có suy lý (linh hồn thiêng liêng) tự nó và theo bản chất là mô thể của thân xác — nghĩa là con người là một hữu thể duy nhất, hồn và xác làm nên một ngôi vị, chứ không phải hai thứ chỉ tạm ghép lại. Công đồng cũng lên án một số sai lầm của phái Beguin và Beghard.
Liên hệ Giáo Lý
Năm1311–1312
Nơi họpVienne, Pháp
Triệu tậpGiáo hoàng Clêmentê V
Giáo hoàngClêmentê V
Số nghị phụ20 hồng y, 4 thượng phụ và khoảng 100 tổng giám mục cùng giám mục (theo bản Tanner)
Chủ đềGiải thể Dòng Đền Thờ · linh hồn là mô thể của thân xác
Văn kiện chính
01Hiến chế về linh hồn là mô thể của thân xácFidei catholicae1312
02Sắc lệnh giải thể Dòng Hiệp sĩ Đền ThờVox in excelso1312
03Các khoản cải tổ và lập tòa dạy tiếng phương ĐôngInter cunctas1312
Định tín của Vienne về linh hồn được sách Giáo Lý trích lại đến nay (): con người không phải là “hồn bị nhốt trong xác”, nhưng hồn và xác cùng làm nên một ngôi vị duy nhất và tốt lành.
Góc hộ giáo
Vấn đáp hộ giáo
Nếu Công đồng Vienne đã xử oan Dòng Đền Thờ, sao còn tin Hội Thánh không thể sai lầm?
Hội Thánh không hề tuyên bố rằng mọi quyết định của mọi Giáo hoàng hay công đồng đều đúng đắn về mặt luân lý hay khôn ngoan. Ơn không thể sai lầm (bất khả ngộ) rất hạn hẹp: nó chỉ bảo đảm rằng khi Hội Thánh long trọng dạy một chân lý đức tin hoặc luân lý buộc mọi tín hữu tin, thì chân lý ấy không sai. Việc giải thể Dòng Đền Thờ là một quyết định kỷ luật, thuộc phạm vi cai quản, chịu ảnh hưởng của áp lực chính trị — và có thể sai. Ngược lại, điều Vienne dạy về linh hồn là mô thể của thân xác thì thuộc đức tin và vẫn đứng vững. Phân biệt hai điều này là chìa khóa để đọc lịch sử Hội Thánh cách trung thực.
Nguồn ảnh
Chân dung Giáo hoàng Clêmentê V. Wikimedia Commons, phạm vi công cộng.